HomeDe ontwikkeling der denkbeelden op sociaal gebied (1898-1923)Pagina 25

JPEG (Deze pagina), 844.10 KB

TIFF (Deze pagina), 7.70 MB

PDF (Volledig document), 30.62 MB

` DE oNTwn<kEL1No D. DENKBEELDEN OP soc. oiïsnïo 23
een wetsontwerp aan, dat zij verkiezen boven een na langen
l strijd op ­de gebruikelijke wijze tot stand gekomen wet. Hier is
aan de samenwerking van een socialistischen arbeidersleider en
een liberalen werkgeversvertegenwoordiger een regeling te dan-
ken, die op d-e door de anti-revolutionairen steeds op den voor-
grond geplaatste gedachte: autonomie in eigen kring, is ge-
bouwd. Hier zijn ten slotte vóór- en tegenstanders van een
socialen maatregel, wonder boven wonder, gegroepeerd volgens
een andere tegenstelling dan de bijna klassiek geworden poli-
tieke antithese. Nog afgezien van den .inhoud van de Proeve
is dat alles voldoende om de groote belangstelling, die zij heeft
_ opgewekt, te verklaren.
Wie de regeling van de Proeve beschouwt in de hierboven
_ geschetste lijn van de ontwikkeling van de wettelijke ongevall-en-
i verzekering, zal moeten erkennen, dat zij volkomen aansluit bij
e de geschiedenis. De groote uitbreiding van den invloed van de
organisaties van werkgevers en werkne·mers sinds 1913 en al het-
_ geen door die organisaties onderling door collectieve regelingen
werd tot stand gebracht, verklaart ten volle, dat men in dat op-
zicht thans heel wat verder kan gaan dan in 1913 mogelijk scheen.
Ik acht het niet op mijn weg te liggen omtrent elk onderdeel
der wetgeving en elke bemoeiing der overheid, waarbij sociale
stroomingen aan den dag treden, de ontwikkeling der denkbeel-
den in de laatste 25 jaar te schetsen. W.ie deze in vele opzichten
chaotische materie wil trachten te overzien en systematisch te
groepeeren, treft in de Sociale jaarboeken 1918 en 1921-’22
alle gegevens aan, die hij daarvoor noodig heeft. Ik meen mijn
schets van de ontwikkeling der sociale denkbeelden te moeten
beperken tot enkele onderdeelen, waarin de lijn van de ontwik-
keling duidelijk valt te bespeuren. ·
‘ De algemeene ideeën. - Onze wetten zijn het product van de
samenwerking van regeering en staten-generaal. Zij berusten
j veelal op een compromis en zij zijn slechts zeer zelden de be-
_ lichaming van de denkbeelden, die leven in een enkele groep
Z der bevolking of in een enkele politieke partij. Vandaar dat de
I lijn van ontwikkeling der algemeene denkbeelden heel wat dui- ·