HomeMr. G. Groen van Prinsterer en zijne leerPagina 89

JPEG (Deze pagina), 651.82 KB

TIFF (Deze pagina), 6.85 MB

PDF (Volledig document), 61.49 MB

/ 83
jij!] Q mus, voor zoover het volstrekt gezag die nog als wezenlooze
dt, lj vormen had laten bestaan, -­ was zij tevens positief de he-
mp vrijding cn verzekering der nieuwe maatschappij, welke reeds
onder het hulscl der oude leefde.
He In waarheid toch bestond op het einde der XVIIF eeuw
BH slechts één volk meer in Frankrijk, in sehçja onderworpen aan
in volstrekt gezag. Het gezag verloochende zich zelf; de vorm
Cu V‘ viel, en het was dus dit eenig overgebleven feit, wat nu in
ge het leven treden en vorm en karakter zoude geven aan Frank-
d l rijk. Daarheen doelde alles.
al; Of waren de hervormingen, door Louis XVI voorgesteld,
lg niet allen in het belang van burgerij en landvolk (*1)‘? Wat
il_ j was er toch geworden van de magt des Adels, der Gees-
us i telijkheid als politisch ligehaam? Waren dan hunne regten, of
laat ik liever zeggen, hunne magt, want daarvan waren die
regten slechts de bevestiging, niet besnoeid, ontzenuwd, vernie-
tigd of onzeker gemaakt door een lange reeks van Koningen en
nl Staatsdienaren? Was het leudaal stelsel niet voor lang aan alle
., zijden gebroken, verlamd, gescheurd door de stoute grepen van
ls Koningen en Regtsgeleerden, ­- en daardoor zelf een helem-
tj merende last geworden? Was daarvan herstel mogelijk? En
H was niet daarentegen, hoezeer gewestelijke en gemeentelijke vrij-
H lieden evenzeer onder den voet van het absolntismus gebragt
H waren, de Tiers-Etat toegenomen in beteekenis en invloed, niet-
_ tegenstaande het ellendige onderwijs, de kunstmatige inrigting
_ zijner industrie, den erbarmelijken toestand van landbouw en
l landvolk, ­­- niettegenstaande de willekeur, de sehazimtelooze
[j zwendelarijen, het wanbeheer der bevoorregte standen (Ell`?
) (1) Zie deze bij enaivien en eassaaxae, des causes de la Revolution
­ Francaise, ehap. VI en XVII.
(2) Een naauwkeurig tafereel hiervan vindt men in het werk van vox
' svueh. Geschichte der Hevolationszeit von 1789-1795. Einleitnng,
ä pag. XXXII en volgg. De vergelijking van Frankrijk’s toestand vóór de
· p«(%V0ll1llG llPl llêll lCgC’IHUO0?'(UgRIl §{(‘l.\l§l Ojl ll]/(' jlllllPll '2ll'l 'Bl`l)ilZ(‘lltl(‘ll
_ o*
l