HomeMr. G. Groen van Prinsterer en zijne leerPagina 87

JPEG (Deze pagina), 696.24 KB

TIFF (Deze pagina), 6.79 MB

PDF (Volledig document), 61.49 MB

W"?
li
Sl
oil .. ..,. . . . .. .
In Vrijheid, milde blLllltl,Sllll‘lgtlllg, schept 011dersel1e1d, Ollgülljlilltáltl;
1, want zij ontboeit de V0l`SCllC|tl0llllOll.l der l{l`£lElllL€ll. Orde is de
i vrnelit dier vrijheid, zoover den 1`eilbaren, lllllllllï strevendeii
1; mensch gegeve11 is dat beeld der hoogste harmonie te verwezen­
· € .. .
B, lgken. Anders het Absolutismus. llet velt e11 heerscht; -­ maar
I in het paleis der Fransche Koningen werd de grond gelegd der
Q Oll1V6lll2Clll1` e11 - Vïlll het Coinnninisinusl
.0 ä:
Die rigting trachtte zich 111 de Oinwenteling voort te zette11.
Zoo als de gelijkheidsleer van het Contrmï Social sleelits uit-
sprak, wat de ware zi11 der Fransche regeerinagt sints eeuwen
ll was geweest, z00 waren ROBESPIERRE en ST. JUST, onwetend,
_ trouwe volgers der nivellerende Staatslieden va11 het oude Frank-
_t rijk; - eehte Fils de Frunee. Maar deze niannen » van
g gi beginsel" C11 hun sehrikbewind, zijn BV€l1l'11lll de Omwenteling,
ik `; als het Parijsch gepeupel het volk van Frankrijk was Q1).
,1 Het volstrekte koningseliap had zich overleefd. llet zal nim-
1 ll1Cl` terugkeeren. Tijdelijke Dietatuur kan het vervangen; -
Aanteneniexi, dat deze, regt Aristoplianêiseli, uit »de wolken" zouden
L gevallen zijn, en als proles stne matre cream beschouwd moeten V0l‘·
j , (lCll, is bedenkelijk e11 - voor de antirevolutie - meer dan lnigelielijk.
j Want dat zoude wel eens zeer stellig op vergoeling der rede kunnen
’ uitloopen. Er zijn voorbeelden Vüll. Zie bijv. on nosen knairnn, t. a. p.,
‘ gg pag. 213 en volgg. Lnnnnnais zelf is geen der flllllStG, blijkens zijn
y 3 ’ laatste werk. Men leze over de Fraiisehe wijsgeerte van dien tijd,
, hare waarde en onwaarde, het seliraiider oordeel van HEGEL. Geschichte
l der P/uïlosophie; Werlte XV, 514 en volgg.
Q (1) Wanneer 1ne11 êêll gedeelte voor het geheel, het sclirikbewind
Ta voor de omwenteling neemt, en alsdan daarvan » een begrip" maakt,
­_ kan men gerust uitroepen: (zoo als de kritikus van Dl'. rnu11v’s geselirift,
» Nederlander"' n<> 1010) » eene revolutie draagt een geheel bijzonder
` karakter. Zij verwerkelijkt het begrip V0ll40ïll6ll." Welke redenering!
l. ’t Is alsof 111611 eerst een liehtbeeld naar iemand neemt, - en dan van
D hem zegt: » de n1an draagt ee11 geheel bijzonder karakter. llij oerwer­ ‘
;ï lselykt het liehtbeeld volko111en." Of de revolutie » de omwenteling by
uitnememl/Leid" is, kan ils, vóór tlêll ailoop der geseliiedenis, niet be-
oordeelen. Ik erken gaarne dat n1ij daartoe elke p1·ol`etisrl1e gaaf ontbreekt.
ïï ls
(