HomeBrieven aan een oud-GaribaldiaanPagina 12

JPEG (Deze pagina), 1.03 MB

TIFF (Deze pagina), 7.65 MB

PDF (Volledig document), 20.07 MB

10
De Duitschers hebben het evenmin in logica merkwaardig ver
gebracht. Men zal mij moeten toegeven, dat het een vreemd soort
logica is te beweren, dat Engeland alleen om bijbedoelingen aan haar
gegeven woord getrouw blijft, maar dat Duitschland, wanneer zij het
hare breekt, daarvoor een zeer nobele reden heeft. Dat is bij slot
van rekening het eenige wat zij tegen ons kunnen aanvoeren. Zij
zeggen dat wij een onverzadigbare, gewetenlooze, roofzuchtige natie
zijn en dat deze woeste gemoedstoestand ons tot de dwaze koers
verleidde, ons aan een gesloten overeenkomst te houden. Zij kunnen
ons geen ander verraad voor de voeten werpen dan dat wij onze
belofte mzleven. Komt dit niet neer op een gemis aan logica ?
Zij brachten het al evenmin ver in overredingskracht. Zij hadden
gelegenheid te over, deze te toonen. Het Britsche Rijk telt meer
dan één groep van onderdanen, die gegronde grieven tegen ons zou-
den kunnen aanvoeren: de Ieren, de Boeren, om er slechts enkelen
te noemen. Ook de Amerikanen werden niet altijd rechtvaardig door
_ ons behandeld; begon hun nationaal bestaan niet in verzet tegen ·
onrechtmatige handelingen door ons gepleegd? Van deze vooringe-
nomenheid hebben de Pruisen bitter weinig partij getrokken en wat
hebben zij gedaan om Europeanen als gij voor zich te winnen? Zij
waren blijkbaar nimmer in staat, iets te voelen voor de liefde van een
Zwitser voor Zwitserland, voor die van een Noor voor Noorwegen, voor
die van een Toscaan voor Tosc anië. Zelfs waar naties zich strikt onzij dig
houden, kan Pruisen hun dit nauwelijks vergeven. Zelfs waar zij er
zich toe brengen anderen " lekker " te maken, kunnen zij toch nimmer
nalaten, zichzelven boven anderen in de hoogte te steken. Zij leggen
het af in diplomatie, in logisch redeneeren en in de kunst, zich populair
te maken. Zij schijnen het monopolie van malle samenzweringen,
malle verontschuldigingen, malle explicaties te bezitten. Maar er is
één ding, waarin zij nimmer falen : in het vinden van menschen om
zulke dingen voor hen te doen.
Nu wensch ik U deze vraag in overweging te geven, U, een goed
vertegenwoordiger van het Latijnsche ras, een Liberaal, maar
Katholiek tevens, een kunstenaar maar tevens soldaat ....
Het gevaar voor de geheele menschelijke beschaving, van welke
Rome het uitgangspunt, neen de bron was, ligt hierin 1 Dat hoe meer
deze zonderlinge Pruisische bende in alle andere dingen te kort schiet,
destemeer zij zich werpen zullen op het tastbare feit van stomme
gehoorzaamheid. Zij moeten, het koste wat het wil, commandeeren;
dat is het eenige, wat zij goed kunnen. Wat zal hiervan het gevolg
zijn? Ik leg U deze vraag eenvoudig voor, zonder mij het recht
te willen aanmatigen, ze te beantwoorden. Ik laat dit aan U over.
Het staat aan U te beoordeelen, of niet hun échee op het gebied der
kunsten des vredes hen logisch terugdrijven moet tot de beoefening
van de kunsten van den oorlog. Zij konden in diplomatisch vernuft
Uw land niet den loef afsteken en hebben dit zeer zeker ook niet
gedaan. Zij deden het meest on-diplomatische ding, dat men zich
kan denken: zij hielden een inbreuk op de regelen van goed deel-
genootschap geheim, zonder van dit geheim een geheim te maken.
Zij zetten de intrigue in Oostenrijk op zulk een wijze op touw, dat
. _ Italië zich met volkomen recht hare vrijheid van handelen kon