HomeHoe redden wij Europa?Pagina 24

JPEG (Deze pagina), 626.17 KB

TIFF (Deze pagina), 4.53 MB

PDF (Volledig document), 97.07 MB

`
I4 HOE REDDEN Wl] EUROPA. C] j
jaren die in aantocht zijn. Als ge het ware karakter van
een mensch wilt kennen, let dan op zijn gedragingen j
als de fortuin hem tot macht gebracht heeft. Als ge j
het redelijk peil van een maatschappij wilt bepalen,
richt uw onderzoekingen dan op haar op het oogen-
blik van bewuste almacht. Als ge wilt weten waar
het om te doen was in een oorlog, bestudeer dan de .
vredestermen.
Wij weten, meer of min, wat soort voorwaarden de A
vijand gesteld zou hebben als hij den oorlog gewonnen
had. Het Verdrag van Brest­Litovsk was er een voor-
beeld van. Het voorstel zich meester te maken van
het geheel of een deel van de delfstoffen van België
en Noord-Frankrijk wierp een straal van licht op de i
motieven. De hand en het brein van deze Duitsche ‘
kapitalistische maatschappij werkten met een zekere
brutale openhartigheid. Keer u naar het Verdrag van
Versailles en zijn gevolgen, en dezelfde gedachte,
halhstrategisch, half-ekonomisch is niet minder lees- i
baar. Hier zijn het kolen­velden, daar olie~velden, l
elders groote tropische landerijen, waarvan men zich ‘
meester maakt: heele hoofdstukken berooven de in- .
dustrie van den overwonnene van zijn werktuigen,
zijn schepen, zijn ruwe materialen, zijn ijzer, zijn
kolen. Andere hoofdstukken roeien de agentschappen i
en rechten uit, waarop zijn buitenlandsche handel j
gebazeerd was: aan de ,,penetratie,”het doordringen
van Duitsch kapitaal op buiten-Duitsch gebied, wordt l
i eens voor al een einde gemaakt, en de ,,penetratie"
van Ceallieërd kapitaal wordt voorgeschreven, geor-
ganiseerd en gewettigd in zijn plaats. Een verantwoor-
delijk liberaal minister lilapte, midden in den oorlog, l
in het Engelsch Parlement er de waarheid uit, dat ons p
oorlogsdoel was aan den Duitschen handel alle leven l
te ontnemen. Die bedoeling vindt men in duidelijk