HomeHoe redden wij Europa?Pagina 23

JPEG (Deze pagina), 644.35 KB

TIFF (Deze pagina), 4.52 MB

PDF (Volledig document), 97.07 MB

U E INLEIDING. 13
sten j de oorlog zelf een crisis was, bepaald, neen geschapen,
eve, , door den heelen loop van onze kapitalistische ont-
ring 1 wikkeling? Die machtige moderne industrieën, hetzij
aar- in Lancashire of in Westphalen, brachten jaar op
ing. j jaar hun immens surplus aan winsten voort. Dit zich
lus- snel vermenigvuldigend kapitaal werd jaarlijks uit-
gevoerd naar primitieve landstreken, waar de arbeid
uwe· goedkoop is, waar geen fabriekswetten bestaan en
`¤C¤· i waar de inlandsche regceringen buigzaam en omkoop-
rnis­ baar zijn. Achter dezen uitvoer, negotiëerend en in-
«ver­ l trigeerend om voor elke nationale groep de gelegen-
=€C¤ heden te bemachtigen, die zij in den vreemde begeerde _
riikc T in den vorm van concessies, leeningen en gemono-
>tio­ g polizeerde sferen van ekonomisch belang, stonden
SCH ï de Groote Mogendheden. Door hun geen-einde-
,ali­ l nemenden wedstrijd in krijgstoerustingen, trachtten
oor~ j zij elk een Machtstoestand, een toestand van lVlachts­
öPi· ; verhoudingen, te scheppen, gunstig voor zichzelve.
rt is ,; Waarvoor was die macht noodig? Macht beteekende
€C· l het verkrijgen van vestingen en vaste punten over
t de _r zee, waar spoorwegen te bouwen, koelies te exploi-
*ïdï· l teeren, ruwe materialen te monopolizeeren zijn. ln
and I een wereld, die leeft en handelt en denkt binnen het
aire kapitalistisch systeem, zal elke oorlog een kapitalistische
. de oorlog zijn. Men kan verschillen over de onmiddel-
ECU lijke aanleiding, de meer of mindere verantwoorde-
lgC· ï lijkheid van personen trachten vast te stellen, de
>gC· idealistische doeleinden op den voorgrond plaatsen,
WEC j die twijfelende, met afschuw vervulde, oorlogsmoede
ClC¤ volkeren geleerd waren te koesteren en in Engeland
CCD ontwijfelbaar, met volkomen oprechtheid, koesterden
dan gedurende de eerste jaren van den oorlog. Het feit
¤C¤ blijft, dat elke groote oorlog in de eerste plaats een
dC¤ i krachtsbeproeving is, waarin de lVlachts­Balans van
dat de wereld versteld wordt voor de jaren of tientallen
[ l

( n z ___,_,,;L___ i, I? ' y