HomeHoe redden wij Europa?Pagina 124

JPEG (Deze pagina), 677.00 KB

TIFF (Deze pagina), 4.67 MB

PDF (Volledig document), 97.07 MB

4 *V-«V1 . . V, te
ii Y
1 · * ä
l H4 HOE REDDEN WI] EUROPA. C] f
L; soort strijdverbond aangaan met het gematigd socia-
l rv lisme, tot hij in het bezit gekomen is van het be- {
‘ ij geercle land, onvervalscht conservatief zal stemmen i
l _ bij verkiezingen, zoodra hij zijn doel bereikt heeit.·De 1
stad verliest niet alleen haar oud overwicht als tribuut­
i ontvanger: zij verliest ook de leiding bij verkiezingen
u en beschikt slechts over haar eigen stemmen. Q
Het algemeen feit schijnt dus te zijn, dat de eko- ï
l nomische gevolgen van den oorlog en de blokkade 9
t V een omkeer beteekenen in de verhoudingen tusschen 5
stad en land, zooals die bestonden in moderne Euro-
peesche Staten. Het land gevoel­t zijn onafhankelijk- ‘
g _ heid en is ekonomisch in een positie te dicteeren aan
de stad. Onder zulke omstandigheden is het een
à stoutmoedig, zoo niet overmoedig experiment een ”
¥ dictatorschap te beoogen van het stedelijk proletariaat. 1
‘l J Men moge het proclameeren, men moge het ten deele l
i · l zelfs realizeeren, maar de Russische ervaring tot dus- Q
t ver wekt het vermoeden, dat de proletarische staat
' zelfs met grooten takt, met al de hulpmiddelen van
‘ lg in een bekwame propaganda en een gewapende macht
· tot zijn beschikking, nog voor jaren strijd te 'voeren
i · zal hebben met het eftektief ekonomisch dictator-
l schap, zoo ongeorganiseerd en ongeschoold als het
j zijn moge, van den voedselvoortbrengenden landbou-
, ,4: wersstand. Het doet denken aan de primitieve Rus- l
iw sische parabel van de ledematen en den buik. De
;‘!• Russische socialistische staat zal eventueel mogelijk
lil winnen in dezen strijd, maar het aanschouwelijk
‘_L?'t`l onderwijs, ons door zijn moeilijkheden gegeven zal
{ als een afschrikwekkend middel werken op de socia-
i fa listen in Centraal~Europa. Het geval is echter ernstig
;.* l, genoeg, waarheen men zich ook keert. De Duitsche
l _ socialistische beweging moge terugschrikken voor het
waagstuk van een sociale revolutie, omdat zij weet
cl
l
» ' i ri
J in
We'! li
, « »,»
e·‘` e ~ -___,_ ­-­·--«-~_-*s.,`____,A_,_,_ M, `