HomeHoe redden wij Europa?Pagina 114

JPEG (Deze pagina), 679.82 KB

TIFF (Deze pagina), 4.67 MB

PDF (Volledig document), 97.07 MB

« ` l i
PE l r ·
IO4 HOE REDDEN Wij EUROPA. E
1 ï ~ J
volgende revoluties misschien onwaarschijnlijk maken.
j Als wij den nadruk leggen op de ekonomische ellende
'l _ en in het bizonder op het verlagen van den levens-
_ standaard als een oorzaak van revolutie, dan begrijpt
l men stilzwijgend daaronder, dat een sociale revolutie
een betrekkelijk snelle verbetering belooft, tenminste
· voor het industriëel proletariaat. Een volk kan revo-
p lutie maken louter uit wanhoop, zelfs als het geen
zekerheid heeft van een spoedige verbetering van zijn
lot, op voorwaarde dat het dadelijk handelt in het
, eerste uur van zijn crisis. Oponthoud brengt nadenken
en de ervaring, in dien tusschentijd gewonnen, zal
misschien de kennis aangebracht hebben dat de dic-
X tatuur van het proletariaat geen spoedige verbetering
` in zijn stoffelijke condities belooft. Of een Commu­
nistische Staat, als hij uitstekend georganiseerd ware _­
l en over binnenlandsche voorraden voedsel en ruwe §2
. materialen beschikken kon, de produktiviteit van zijn
_ industrie tot op of boven het kapitalistisch niveau
zou kunnen verheffen, blijft een speculatieve kwestie.
Geen zuivere wetenschappelijke proefneming in deze
uiterst gewichtige kwestie is veroorloofd geworden. fa
j é _ _ Een groot deel, misschien het grootste deel van de
ç i desorganisatie en het lijden dat Rusland en Hongarije
‘ doorgemaakt hebben,moet geweten worden aan oorlog,
{ . burgeroorlog en de blokkade. Vrienden mogen be-
p ’ weren, tegenstanders mogen ontkennen, dat Lenin en
[` i i Bela Kun het peil van komfort van de stedelijke
g l arbeidersklassen naar boven gebracht zouden hebben
ki l als de Sovjets vrede gehad en handel hadden kunnen
· drijven met het buitenland. Geen dezer meeningen
vi kan afdoende bewezen worden. Het feit blijft bestaan
i dat zelfs als men de voornaamste schuld geeft aan
ij , den burgeroorlog en de blokkade, dergelijke tegen-
, ~ werkende omstandigheden verwacht mogen worden
1
' ­l
. · zg
l · ’
ïljë '
jg Lälävg " ·¢
QS f
-7w ’ _‘”‘^ "