HomeBrief aan eenen kiezerPagina 19

JPEG (Deze pagina), 714.69 KB

TIFF (Deze pagina), 6.96 MB

PDF (Volledig document), 20.82 MB

/ Yi
17
komt op tegen elke slavernij, hetzij in het belang van den Staat,
hetzij ten behoeve van particulieren opgelegd, zij ijvert tegen
onregt, door wien ook gepleegd , zij erkent in iederen mensch
een schepsel Gods en deelgenoot zijner heilbeloften in Christus.
Maar daarom moet ook met den liberaal gestreden wor-
den tegen het element van exploitatie, dat in het cultuur-
stelsel gelegd is en het nu nog voor velen zoo begeerlijk maakt.
Reeds de heer Baud noemde dat stelsel eene afwüking van
1,;,, gezonde beginselen van regering en eene revolutie, in de
jj Indische maatschappij teweeggebragt. En de zijde van den con-
servatief zal behooren gekozen te worden, zoo dikwijls bij het
voorzigtig streven naar het einddoel, door art. 56 Il. ll. voor-
2* geschreven, de Javaan gevaar zou loopen door anderen van
j zijnen grond en züne bezittingen beroofd te worden.
I Ook bij langzame loslating van het cultuurstelsel, blijft niet-
1 temin den Nederlandschen Staat de gelegenheid open, zich door
J exploitatie van den woest liggenden bodem van Indie,
j onder het genot van rust en vrede, aanzienlijke en telkens aan-
s groeijende voordeelen van daar te verschaffen: voordeelen daar-
l enboven, die niet, even als de onzekere vruchten van het cul-
"l tuurstelsel, zullen verloren gaan, wanneer soms andere mo-
gendheden zich van onze bezittingen zouden meester maken.
Ik zeg: onder het genot van rust en vrede. WVant al kon,
niet uitbreiding van het cultuurstelsel, het dus genoemde hatig
slot worden verdriedubbeld, het voordeel zoude tot te duren
prijs gekocht zijn, indien daarmede gepaard moest gaan de
ontwikkeling van partijschappen, die de eendragt onder de
zonen van hetzelfde vaderland verwoesten.
De koloniale politiek, - och! of men het spoedig erkennen
mogt! - is oorzaak van de verwarring en spanning, waarin
wij thans verkeeren. Bestendigheid van eene voor Nederland
en Indie heilzame rigting was beloofd; de telkens zich herha-