HomeAnti-oorlog-beweging, -volkenbond-, schijn-welvaartPagina 30

JPEG (Deze pagina), 717.92 KB

TIFF (Deze pagina), 5.90 MB

PDF (Volledig document), 23.91 MB

28
vernietiging moet en zal volgen, een premie zijn op kapitaal~
vernietiging. Men zou kunnen zeggen: A
Laten de Staten maar smijten met de milliarden, tot zelfs in
de honderden milliarden voor oorlogsdoeleinden, alles wordt dan r
duurder, de levensstandaard wordt hooger, de meeste menschen
hebben grootere inkomsten, er onstaat meer welvaart, kortom:
,,de zaak is gezond."
Neen! de zaak is niet gezond, de zaak is ziek, door en door >
ziek. Zooals reeds gezegd, heerscht er op economisch gebied een groote
inzinking, maar men moet er rekening mede houden, dat deze
inzinking moet doordringen in alle vertakkingen, en hiermede gaan
jaren heen.
Allerwege tracht men, door kunstmatige middelen, de samen~
leving wat op te lappen, men wil door steun, de noodlijdenden,
hoog en laag, op de been houden, maar men ziet blijkbaar niet.
dat deze middelen in plaats van den toestand te verbeteren, dezen
slechts verergeren.
Het is een crisis, een hevige crisis, die de zieke, de inter-
nationale samenleving, moet doormaken, om daarna, in uiterst
veizwakten toestand, te trachten weer op krachten te komen.
Veler meening, uitgedrukt in de beeldspraak; ,,Na regen komt
zonneschijn" of ,,Na winter komt zomer,’ is ten opzichte van de
huidige economische toestanden niet juist.
Vóór den oorlog bestond ten opzichte van de internationale
economische toestanden wel een soort cirkelgang, zoo ongeveer
wat men zou kunnen noemen ,,een natuurlijk verloop," op malaise
volgde opleving. Na opleving, gepaard gaande met ,,hausse" op de
fondsen~ en goederenmarkten, kwam crisis en economische inzinking.
Op dezen cirkelgang berust waarschijnlijk bovengenoemde
meening van velen. _
Maar de economische ontwrichting door den oorlog is zoo _
geweldig, de vernietiging van kapitaal zóó ontzaglijk, dat de
daardoor ontstane nooit gekende toestanden onmogelijk met
vroegere toestanden te vergelijken zijn.
De inzinking heeft tot heden slechts plaats gehad in een klein 2:
deel der economische verhoudingen, terwijl deze inzinking nog .
moet doordringen in alle vertakkingen en geledingen der samenleving.
Dat vraagt een tijd, niet zooals men zich deze voorstelt bij
de beeldspraak: ,,regen, zonneschijn” of ,,winter, zomer/’ maar dat
eischt een tijdperk van vele jaren.