HomeDe aprilbewegingPagina 96

JPEG (Deze pagina), 818.12 KB

TIFF (Deze pagina), 6.50 MB

PDF (Volledig document), 124.97 MB

_. Q1 _
stukken voor de volksvertegenwoordiging hadden verborgen
gehouden; ­ dat ze tot den laatsten oogenblik toe het Pro-
testantisme in het aangezigt hadden geslagen.
"MG1l was aan Rome verraden." Dat werd, meende men,
zonneklaar bewezen door een brieüe, hetwelk van Sonsbeeck
indertnd aan onzen gezant had geschreven. In dat briefje
meende men een zijdelingsche aanmaning aan den pauselnken
Stoel te zien, om toch "zonder uitstel" tot de kerkregeling
der Roomsch-katholieken over te gaan. lIen meende daarin het
· bewijs te zien , “dat de maatregel waartegen Rome, naar het V
l scheen , bezwaar had, genomen was op acmclrcmg mn het vorige
i Gozwememevzt ‘." Men merkte niet, dat die woordjes "zonder
uitstel"-gelijk trouwens heel het schrijven ­ op niets anders
betrekking hadden, dan op de wenschelijkheid eener spoedige
ontvangst van een mededeeling, die in ’s Hage werd te gemoet
gezien; - van de mededeeling namelijk, of men te Rome met
de afschaffing van het concordaat genoegen nam. Men
merkte niet, hoe de minister niets anders schreef, dan dat
het tijdstip gunstig was "om een besluit te nemen, niet tot
dadelijke invoering eener nieuwe orde, maar of men het
Episcopaat wil(de) zonder concordaat 2." Men vergat, dat
de minister tot zulk een schrijven volko1nen­geregtigd was,
nu eenmaal door Rome het initiatief was genomen. Men
was verontwaardigd over de stelling dat de bisschoppelijke
kerkregeling der 1{OOI1lSCll·l{£LlZl10llE`:l{GI1 volgens de meening
der Regering in "het wezenlijk belang van den Staat” zou
züng ­ een stelling die toch, wanneer ze ctlgameener werd
gemaakt, ­ wanneer met behoud van hetzelfde gronddenk-
beeld werd gezegd dat vrijlating van kerkregeling naar den
à zin der ondersoheidene kerkgenootschappen in "het wezenlijk
belang van den Staat" is, niemand aanstoot zou geven. De
hartstogt was zóó hoog geklommen, dat zelfs een goede en
gepaste raad met den naam van landverraad werd bestem-
peld. Van Sonsbeek had namelijk, met het oog op de aan-
staande herstelling der hierarchie, onzen gezant reeds een
wenk gegeven: "hoe eenvoudiger en binnen l1oe naauwer
grenzen beperkt de wijze van uitvoering" (van het episko­
paat) "is, hoe meer het doel zonder zwarigheden bereikt zal
worden 3." lllen zag daarin een verraderlijke aanwijzing van
den weg, die moest worden ingeslagen om de bisschoppen
1 De Ned., n°. 876.
2 De heer Thorbecke (Handd., dl. II, p. -187).
3 De heer van Sonsbeeek (idem, dl. I, p. 159).