HomeDe aprilbewegingPagina 44

JPEG (Deze pagina), 829.18 KB

TIFF (Deze pagina), 6.72 MB

PDF (Volledig document), 124.97 MB

aangevuurd; ­ het groote meerendeel dus van de t#z0eemaaUz0oz-
derdduizencl, - degenen bij wie het oordeel des onderscheids
niet genoeg was ontwikkeld om zelf te onderzoeken en zelf-
standig te handelen. Hun ijver zonder verstand is hun niet
euvel te duiden. Ja, terwül we het betreuren dat zoovele
duizenden nog op zulk een lagen trap van godsdienstige
ontwikkeling staan, en dat een traditionele religie­haat nog
steeds in hen voort blijft leven; - terwijl de uiting van
hun ijver voor het Protestantisme afkeuren, mogen we aan
F dien ijver op zich­zelf onzen lof niet onthouden. Ze zün
meerendeels door hun predikanten op een dwaalspoor ge-
bragt, maar ze hebben gehandeld als mannen van eer, zon-
· der eenige neven­bedoeling, alleen uit verkeerd­bestuurden
. godsdienstijver.
, Niet alzoo de drijvers der onderscheidene partijen.
Bij de hoofden der conservatieven en (of?) aristokraten
was het niet zoozeer ijver voor de belangen van het Protes-
tantisme en verontwaardiging over de kwetsende taal van
den Paus, als wel haat tegen Thorbecke, die hen genoopt
heeft om aan de beweging zich aan te sluiten. Ik ineen l
dat, zonder partüdigheid, te mogen beweren. Tot staving
van rnün gevoelen wüs ik op hetgeen ik reeds vroeger ver- T
meld heb; ­ dat nog geen twee maanden vroeger de Utrecht-
sche en Amsterdamsche aristokratie gebleken was, voor het ll
lüden der Madiai’s bijzonder onaandoenlijk te zijn. En ik l
herinner reeds-nu met een enkel woord, welk een verzoe­ #
j nende houding de hoofden dier partü tegenover het Roomsch­
l katholieke kerkgenootschap hebben aangenomen, zoodra het
l bewind in hun banden was overgegaan, en hoe de schuld
#` van al onze verwikkelingen met Rome op het vorig ministe-
rie hebben geworpen.
I De aanvoerders der antipapistische partij werden niet ge- j
dreven door gemoedelüke vrees voor den nakenden ondergang F
van het Protestantisme, en ook niet door afkeer van de vrü-
zinnige I`€g(·)l`l1lgSb€gll1S€l@l]­ Integendeel, zg noemden zich `
steeds, op kerkelijk en staatkundig terrein, de liberalen.
Maar het was een vrijzinnigheid, die slechts tot op zeker j
I punt ging. De emancipatie der Roomsch-katholieken, ofschoon
sints 1795 in onze staatsregelingen geschreven, was in hun
l oog onduldbaar. Het was uit afgunst op het Rooniseh­katho-
lieke kerkgenootschap en uit haat tegen Thorbecke, door
wien die emancipatie van een wgt tot een jèit was verheven,
il