HomeDe aprilbewegingPagina 27

JPEG (Deze pagina), 798.34 KB

TIFF (Deze pagina), 6.67 MB

PDF (Volledig document), 124.97 MB

j ?
l E
- 22 ~­ l
verkeerd-bestuurden geloofsijver. De "veêrkraeht der na-
tie "’ was ontwaakt. De beweging was aan den gang.
j En hiermeê nog niet tevreden, zond men ijlings aan alle '
·f kerkeraden een afdruk van het adres, en voegde er een cir­ l
H oulaire bn, waarin men op het teekenen van dit of een I
ander - "/smc/ztáqer 2" - aandrong.
Laat ons nu zien, tot welke hoogst­opmerkelijke slotsom-
men aangaande den oorsprong, voortgang en aard der be-
weging het onmiddellijk-voorafgaande ons reeds leidt.
Vooreerst: de beweging is uitgegaan van één bepaald punt.
l Het mozwcmrmt spontcmé ­- gelijk men het gelieft te noe- ,
lj men -- is niet in onderscheiden deelen des lands gelijktijdig
ontstaan. Het is Utrecht, dat het voorbeeld heeft gegeven · 4
· en door zün voorbeeld tot medewerking aangespoord; · vóór
. dien tijd is elders aan geen petitionneren gedacht. j
l Ten tweede: de beweging is ontstaan door "gemeen overleg
van polizfieken en kar:/calgïkevz 3," gelijk zelfs in de rondge- E
zonden circulaire met ronde woorden erkend wordt. Kerke­
lüke onverdraagzaamheid heeft in een verbond met politie- ·
ken haat steun gezocht, en het ontstaan van het mouvememf l
j spmztcmé is behoorlijk voorbereid.
Ten derde: de beweging is afgedaald van de aanzienlgken
= tot de geringeren. Het waren mannen van beschaving, aan-
zien en geleerdheid, door wie het plan is ontworpen en het, I
d door hen vervaardigd, adres aan de volksmenigte ter teeke­ j
ning voorgelegd. En die mannen waren niet de organen van Q
l het zoogezegde volk. Dit laatste (ook de burgerstand daar-
onder begrepen) heeft aan geen adresseren gedacht, voordat j
het van alle predikstoelen daartoe uitdrukkelijk was vermaand.
Eindelijk: de beweging is voortgeplant door /car/celgïce per- "
sonen. De afdrukken van het Utrechtsehe adres zijn gezon- l
den aan de kerkeraden, met andere woorden: aan de pre- l
clikcmtan. Nergens is dan ook een adres tot stand gekomen,
* waar de predikanten het verkeerde van de zaak hun gemeente-
‘ leden onder het oog bragten, en van den christelijken leer- j
stoel tot bezadigdheid opwekten. Vianen levert daarvan een l
voorbeeld ". Het pleit wel eenigzins tegen de bewering, dat
de Aprilbeweging een mozwement spontcmé was. 3
1 De Ned. NO. 866. l
2 Zegt de circulaire, o. a. te vinden in de "Maand. Kr0nijk", Deel I, p. 6353.
3 In de circulaire, t. a. p.
‘ De Ned., NO. 1055, waar er in een berigt nog op gcschimpt wordt.

k
l
3 F