HomeDe aprilbewegingPagina 14

JPEG (Deze pagina), 819.36 KB

TIFF (Deze pagina), 6.60 MB

PDF (Volledig document), 124.97 MB

l (
l
*" 9 ’*` T
houding moest bij den Protestant regtmatige bezorgdheid
en verontwaardiging opwekken. In Zuid-Duitschland zag
hij de bisschoppen gehoorzaamheid weigeren aan de wetten
van den staat. In Frankrijk zag hg de Protestantsehe ge-
meenten in de uitoefening van haar eeredienst bemoeijelgkt.
In Oostenrijk zag hij heel de Protestantsche Kerk met ver-
nietiging bedreigd. In Spanje zag hij den Protestant zelfs
het regt op een eerlijke begrafenis ontzegd. In Italië zag
M hü zgn geloofsgenooten, omdat ze den bijbel. lazen, in de 1
gevangenis geworpen en met den dood bedreigd. Die slagt-
offers van barbaarsche staatwetten, wier onwrikbaar geloof
en rampspoedig lot hun de deelneming van heel het Pro-
T testantsch Europa verzekerde, zag hij door de I{oomsch-ka- =
tholieke pers in Nederland bestempeld met den naam van l
"belagchelüke iiguren." Den grondlegger der Nederlandsche
vrijheid zag hij door Roomsch-katholieke landgenooten,
wier scherpzinnigheid en geschiedkennis hen voor zulk een
verregaande partndigheid had moeten behoeden, gesmaad
. als een "eervergeten huiehelaar.” Dat alles wekte natuur- __ l
, lük hooggaande verbittering. Het was bevorderlijk aan de
verlevendiging van "traditionele antipatl1iën," die bn velen l
. aan het verdooven waren. Het versterkte de bissehopsvrees
{ der volksmenigte. Het stemde de gemoederen om zelf on-
j verdraagzaam te worden, ten einde mogelijke onverdraag-
j zaamheid te voorkomen; ­ om zelf onregt te plegen, ten
j einde niet misschien in de toekomst onregt te lijden. Het r
verontschnldigt de Aprilbeweging niet, maar het helpt haar _
ii ontstaan verklaren.
T lx Vle vleijen ons, door deze eenigzins-uitvoerige schets het
duidelük te hebben gemaakt, hoeveel zaden van misnoegen
tegen Thorbecke en tegen de Roomsch-katholieke Kerk er in
den vang van het jaar 1853 aanwezig waren, - hoeveel
branwen er lagen opgehoopt, die slechts op een of andere
_ gelegen äeid wachtten om in liehtelaaije vlam uit te barsten.
Die gelegenheid kwam weldra. De Rooinselnkatholieke ‘
* kerki eeljng was de vonk, die het reeds­lang smeulende
vuurïeed ontbranden. Alles werkte daartoe mede. Het V
onverwachte der zaak, in de eerste plaats; - hoewel de ll
regeling àeeds sints zes en twintig jaren was voorbereid,
of lieverigijuist-omdat ze zoolang was tegengehouden, kon {
men z iet denkbeeld niet wennen, dat ze ooit tot stand j
zou koi n. De toon der pauselijke alloeutie niet minder. j
ik

l