HomeDe aprilbewegingPagina 124

JPEG (Deze pagina), 813.93 KB

TIFF (Deze pagina), 6.68 MB

PDF (Volledig document), 124.97 MB

-­- 119 -
of niet veeleer de afschaffing van een concordaat door een-
voudige nota­wisseling kan worden tot stand gebragt; - of
men niet zich­zelf op een geheel­verkeerd en onhoudbaar
standpunt plaatst, wanneer 1nen allocuties beschouwt als
stukken "welke eene Regering betreffende een vreemden Staat
openbaar maakt; "’ - of de nota’s niet met voorkennis en
goedkeuring des Konings waren gewisseld , met andere woor-
den: of het ministerie geacht mogt worden, in deze zaak
iets anders geweest te zijn dan het orgaan des Konings; -
‘ en eindelijk, of in ieder geval de goede trouw toeliet van
een wederzijdsche overeenkomst het eene gedeelte ­ de ver-
leende vrnheid tot eigenmagtige kerkregeling - te vernie-
tigen, en tezelfder tgd het andere gedeelte - de opheffing
van het concordaat ­ wettelijk te bestendigen. Men bekom-
mert zich, bg het streven naar zgn doel, weinig om verkre-
gen regten.
En nu de bisschoppelijke eed? `We zullen niet ontken-
nen, dat het Aprilministerie daarover vele nota’s met den
pauselijken internuntius heeft gewisseld, en ook niet dat het
den pauselüken Stoel heeft weten te bewegen om uit dien
eed de zinsnede weg te nemen, die bij zooveel duizenden
hooggaande bekommering had verwekt, en er daarentegen
een betuiging van trouw aan den·Koning in te voegen.
Vve zullen niet ontkennen, dat het Aprilministerie in dit
opzigt althans aan zijn roeping is trouw gebleven. Maar we
meenen, dat de beteekenis van dit feit door drie opmerkin-
gen zeer verzwakt kan worden. Het is later bekend ge-
worden, dat de afgetreden minister van Hervormde eere-
dienst daags na zijne aftreding over ditzelfde onderwerp
fi een zamenkomst met den internuntius zou gehad hebben,
en hoogsbwaarschijnlük zou dus die "billijke bevrediging"
ook zonder omkeering der regerings-beginselen zijn verschaft.
Daarbij, de zaak zou in dat geval mondeling zijn afgehan-
deld, ze zou niet eerst op den SOSWH Julij haar beslag heb-
ben gekregen; - en zóó ware verhoed wat nu gebeurde,
dat namelijk de tegenwoordige bisschoppen den kanonieken
­ eed reeds volgens het oude, onrustwekkende formulier had-
den gedaan, en dat een bekommerd adressant zich verge-
noegen moest met hun verklaring dat die eed noch met de
trouw, aan den Koning, noch met de gehoorzaamheid, aan
! ‘ Nota van 27 Junij (Handel., dl. I, p. 441). `
I
E
l ,
e