HomeDe aprilbewegingPagina 10

JPEG (Deze pagina), 768.39 KB

TIFF (Deze pagina), 6.59 MB

PDF (Volledig document), 124.97 MB

... ,.., ‘
verbaast hebben. WVe moeten al aanstonds op de tweeledige
strekking der adressen de aandacht vestigen. Ze ademden
verzet tegen Rome, ja; ­ maar tegelük verzet tegen Thor-
becke. En dat verzet; was de uiting of openbaring van een
znisnoegen, dat reeds lang in den boezem van velen gesmeuld
had. de volksmenigte moge de onrust en spanning in ’
"traditionele antipathiën van eene Protestantsche natie "’, ge-
lijk de anti-revolutionaire partij het op haar "eigenaardig"
standpunt noemt, of- om minder-eigenaardig, maar duide-
lijker te spreken - in bisschopsvrees en bisschopshaat haar
grond hebben gehad; ­ dat zoovelen, die gewoonlük tot de j
kundigen, tot de beschaafden, tot de gematigden worden
gerekend, aan de beweging zich aansloten, ja haar aan1noe­ j
digden en voortplantten, kwam voor een groot deel uit
dieper-liggende oorzaken voort.
Die oorzaken waren van verschillenden aard, en verdie- t
nen breedvoeriger te worden uiteengezet.
Een eerste oorzaak was het inisnoegen van de meeste aan-
zienlijken in den lande tegen Thorbecke, dat reeds van 1848
dagteekende. Het had zijn grond in zuiver-staatkundige re-
denen. Thorbecke meenden ze ­­ en niet ten onregte -· was
de man aan wien we die vrijzinnige grondwetsherziening te
danken hebben, die hen van vele hunner voorregten l1ad
beroofd. Ze konden nu niet langer het land alleen-regeren.
Dat vergaven ze Thorbecke nooit. Daarom moest hij, vroeg
of laat, vallen. Ieder middel, hetwelk tot dat gewensehte
doel kon leiden, was welkom; zelfs den schün van belang-
stelling in de godsdienst wilde de aristokratie daarvoor wel j
. op zich laden. Een smeeksehrift aan den Koning teekenen
ll ten behoeve der vervolgde Madiai’s wilde ze niet 2. Na- E
tuurlijk; ­ dat was in Febrnarü, toen Thorbecke nog vast
in den zadel zat, en de aristokratie is, oi zoo voorzigtig.
Bovendien, zij zelve kon er niets bij winnen. Een smeek- j
schrift ten voordeele van de Madiaïs was geen wapen, dat E
dienen kon om Thorbecke ten val te brengen. Zien we i
haar een maand later in een geheel­tegenovergestelden zin
l handelen; - zien we haar toen een brandenden geloofsüver j
ten toon spreiden, waarvan een maand vroeger nog geen
vonk had gegloord; - we moeten niet vergeten, dat het j
* De Ned., n'*. 8-tt).
l De Fakkol voor 18523, n". -1.