HomeGedenkschriften van Generaal von Moltke 1877-1916Pagina 26

JPEG (Deze pagina), 648.70 KB

TIFF (Deze pagina), 4.45 MB

PDF (Volledig document), 24.47 MB

- A§ï;i»ïï~’
‘ i,=’ ,,...;>igï‘äEï .» 25
was. De opmarsch van een `niillièenen sterk leger
n kan niet geïmproviseerd worden.Dat is een moeite-
S volle arbeid van jarenlangen duur, en als die vast-
Z gesteld is, kan er geen verandering in worden
s gebracht. Indien de keizer verlangde dat het gan-
H sche leger naar het Oosten zou worden vervoerd,
zou het geen slagvaardige strijdmacht meer zijn,
n maar een woeste bende, ongeregelde, gewapende
menschen, zonder verpleging. De keizer hield
C zijn eisch vol en werd erg boos; hij zeide o.a. tot
C von Moltke: ,,Uw oom zou mij een ander antwoord
r gegeven hebben I", waardoor de generaal zeer
r gekrenkt werd. Niemand scheen in te zien, ook
t de rijkskanselier niet, schrijft von Moltke, dat men,
E met het mobiele Fransche leger in den rug, niet
Y met het geheele Duitsche leger in Rusland kon
t binnenrukken. Hoe zou Engeland, zelfs indien
gi het er den ernstigen wil toe bezat, Frankrijk
J kunnen beletten de Duitschers in den rug aan te
r vallen? Ook von lVloltke’s opmerking, dat het
3 onmogelijk was, dat het gemobiliseerde Duitsch-
' land en het gemobiliseerde Frankrijk nog weer
1 kalm eensgezind zouden worden, ,,om elkaar
' wederkeerig niets te doen", bleef zonder gevolg.
{ De stemming werd voortdurend meer geprikkeld,
' en von Moltke stond geheel alleen. De rijks-
` kanselier, wiens politiek er hoofdzakelijk op gericht
1 . was geweest, om met Engeland op een goeden voet
1 te blijven, had "merkwürdigerweise" ­- zegt
1 von Moltke - dienzelfden dag nog in het geloof .
_ verkeerd, dat een algemeene oorlog, althans de
’ deelneming door Engeland daaraan, te voorkomen
r Zou zijn en wenschte alles te vermijden wat Frank-
= rijk zou kunnen ontstemmen.
Ten slotte slaagde von Moltke er toch in, den
j keizer te overtuigen, dat er een heillooze verwarring
_ moest ontstaan, indien het plan voor den opmarsch