HomePro Flandria servandaPagina 36

JPEG (Deze pagina), 1.18 MB

TIFF (Deze pagina), 7.62 MB

PDF (Volledig document), 140.46 MB

ëál V . {1
20 HISTORISCHE INLEIDING
e ..,... .. . ...I............. .. .... . .................. .. .,... . ...I...........I....................,.........,.,,........I..........................».................I.......... pï _
. 1 ig
; met het Fransch als voertaal moeten voortzetten. Kan het onpaeda- (
. gogischer? ,
Niet alleen moet de Vlaming een tweede taal aanleeren - wat ·op
zich zelf goed is, mits er niet te vroe-g mede begonnen worde ­, maar (
i g hij moet, op straffe van mislukking, ze zich zóó weten eigen te maken, ti j
dat hij er in denkt, ze tot werktuig van eigen bewustzijn maakt, waar- ;
1 uit volgt: óf dat hij daar niet in slaagt, óf dat hij ·zijn eigen taal ver- F ä
Q leert, en voor de ontwikkeling van zijn eigen volk onvruchtbaar wordt. 1
” Zoo wordt de Vlaming, die hooger op wil, en dus het geheele school- §; .
; _ wezen, universiteit inbegrepen, doorloopt, ontvlaamscht en verfranscht, ;
ir, om ten slotte, als een vreemdeling te midden van zijn eigen volk te L ~
Q staan, onbekwaam (op lutt-el loffelijke uitzonderingen na) om de sociale ` ,
I ij rol te vervullen die bij alle eultuurvolkeren aan de intellectueel uitver- J
korenen wordt opgelegd. I
I f Wie, uit liefde voor taal en volk, uit gehechtheid aan eigen stam, aard Q ;
E _ en zeden, niet minder uit gezond wetenschappelijk inzicht, naareigen ,
F5 cultuur streeft, moet zich een dubbele opleiding getroosten: een Fran-
sche op de school en door het openbaar leven; een Nederlandsche door 3 i
; eigen inspanning en ten koste van harden arbeid, met Nederlandsche ;
gï boeken. Wat echter, zooals reeds door LOD. DE RAET zeer juist werd ;
fil opgemerkt, slechts ,,van een gering getal krachtige individualiteiten ge- 1
i · vergd kan worden, niet van de 4000 Vlaamsche studenten die onze uni-
( versiteiten en speciale scholen bezoeken".1)
Q' Het verkeerde van dezen toestand is sedert lang, in zekere mate, er- ti
, kend. Vandaar de ,,derde taalwet", die van DE VIGNE (1883), ·op het ge- .1 ·
bruik van het Ne-derlandsch in het middelbaar onderwijs. Uit deze wet j
··’ volgt dat, in de officieele onderwijsinrichtingen in· Vlaanderen, voor
ll het eerst Duitsch en Engelsch en daarenboven ten minste twee andere li
vakken in het Nederlandsch zullen onderwezen worden, alsook, dat de
‘, vakwoorden en de geschied- en aardrijkskundige benamingen in het
Fransch èn in het Nederlandsch tegelijk zullen worden opgegeven.
;· Van deze wet hebben vele Vlamingen destijds d­e schoonste verwach- Y
tg tingen gekoesterd: ,,de uitslag zal zijn", meenden zij, ,,dat geheel onze gl
burgerij, in de Staatsscholen opgeleid, eene degelijke kennis van het á
beschaafde Nederlandsch zal opdoen en in staat zal gesteld zijn, dit als ,
E spreek- en schrijftaal te geb-ruiken". 2) Maar n·oo-it werden schoone ver- ti
wachtingen op deerniswaardiger wijze beschaamd en teleurgesteld. F
'g Theoretisch scheen deze wet, ofschoon, principieel, niets dan een klaag-
lijk compromis, wel een aanzienlijke stap voorwaarts; de praktijk Y;
bracht een volkomen mislukking: nooit werden wettelijke voorschriften ”
Qf op onbeschaamder wijze ontdoken, geschonden, bespot en bestreden
; 1) Over Vlaamsche Volkskrac/zt, blz. 276. 1
; 2) Aldus schreef onder meer de Antwerpsohe correspondent van de Nieuwe ;
Rotterdamsche Courant. Zie P. Fnnmgmco in Vlaamse/1­België sedert 1830,
dl. 2 (Gent, 1906), ·blz. 164.
Q I Lg