HomePro Flandria servandaPagina 26

JPEG (Deze pagina), 1.17 MB

TIFF (Deze pagina), 7.54 MB

PDF (Volledig document), 140.46 MB

l al I Il
I I 10 HISTORISCHE INLEIDING ·
wederkeerig, ook h­et omgekeerde moeten aannemen, en dus aan
· I vlaamschspr-ekende ambtenaren de kennis van het Fransch niet moeten I
I opleggen. Daarvan is echter nooit sprake geweest, nooit ofte nimmer
werd het door één Vlamin·g beweerd, - zelfs niet toen FRERE­ORBAN in .
T December 1887 in de Belgische Kamer uitriep: ,,J’ai le droit, même I
I I sachant le flamand, de répondre: Ik wil geen Neclerclnitseh spreken! et
I I de parler français" 1)- niet: omdat er toch nooit iets van zou ingekomen
ï zijn, maar omdat de Vlamingen zich waarlijk schaamden zulke ketterij en T
4 te verkoopen. Dat het woord ,,ketterij" niet te sterk is, blijkt reeds
I 1 hieruit, dat het stelsel alleen bij de wet, en dan nog voor elk geval Iv?
I I afzonderlijk, bestreden is kunnen wor-den.
I I Wat meer is, art. 23 ·der grondwet was reeds bij voorbaat tot een III
I volkomen hersenschim gemaakt. Wel richtte ­de voorloopige gouverneur
van Brabant den 5den October 1830 aan alle gemeenten de volgende
I aanschrijving: ,,j’ai l’honneur de vous informer que vous redevenez en II
possession d’employer dans votre correspondance administrative, soit
la langue flamande, soit la langue française, ·comme vous le jugerez
I I convenable, et que dans vos relations avec vos administrés il importe ï··
que vous fassiez usage de celle qu’employent les parties elles-mêm·es,
I ou qu’elles désirent qui s-oit employée" 2). Maar ·de eerste daad van het
I I Voorloopig Bewind, daags na zijne instelling (5 October 1830), t. w. het
I uitgeven van het Staatsblad uitsluitend in het Fransch, was in· lijn-
F rechten strijd met het zoo hoo­g verheven beginsel der taalvrij heid. Tien I
dagen later werd de Vlaamsche Kamer, die bij het beroepshof te Luik I
I over de vonnissen uit Limburg uitspraak deed, afgeschaft. Twee be- II
I I sluiten, een eerste van 16 en een ander van 27 October 1830 schreven Ii
I * het uitsluitend gebruik van het Fransch voor in het leger en voor het I
I ‘ burgerlijk bestuur, het Fransch zijnde ,,1-a langue la plus répandue en _
I I Belgique" (de in België meest eerspreicie mail). Den 16den November I ‘
I I 1830 eindelijk, vaardigde het Voorlo·opig Bewind - ofschoon het reeds I
I I vier dagen tevoren zijni gezag had overgegeven aan het Congres, en op E
I dezes verzoek alleen nog ,,le pouvoir exécutif pr0nis0rlre" waarnam - I
I E het beruïht besluit uit, dat het d~oo·dvonnis over de taal der Vlamin- I _ I
I C gen stree :
I ,,Le Gouvernement provisoire, .
I ,,Considérant que le principe déjà proclamé de la liberté du langage
,,emporte pour chaque citoyen la faculté de se servir de l’idiöme qui
,,convient le mieux a ses intérêts ou à ses habitudes; ‘ ‘
I ‘ ­ ­­­-­-~-~­ -- --- ---··­ ~-­>-~­ Y- ­·-­-­­­- ­--~ ­­·--·~­-
1) ,,Ik ­heb het recht, ook al ken ik Vlaamsch, te antwoorden: Ik wil geen
Nederduitsch spreken! en Fransch te spreken".
2) ,,Ik heb de eer U te berichten, dat het U weder vrij staat in Uwe bestuur-
lijke briefwisseling hetzij het Nederlandsch, hetzij het Fransoh te bezigen, al
naar gelang U dat oorbaar zal voorkomen, en dat het gewenscht zijn zal, in al ·
II Uwe betrekkingen met het publiek, de taal te bezigen, die partijen zelf gebrui-
ken, of wenschen gebruikt te zien". I
Tl I `