HomePro Flandria servandaPagina 24

JPEG (Deze pagina), 1.14 MB

TIFF (Deze pagina), 7.54 MB

PDF (Volledig document), 140.46 MB

2 E . ­. · T.
1
E 8 HISTORISCHE INLEIDING ,
. steld, hoofdzakelijk met betrekking tot de Pleidooien en Burgerlijke en 1
Criminele Regtsplegingen, in de Departementen en Arrondis·sementen T
[ alwaar de Nederlandsche taal gebruikelijk is." *
l Het beloofde ,,nader besluit" verscheen pas vijf jaar later, t. w. den §
1 15den April 1819. Het herstelde de landstaal in ee·re, maar gedoogde
. bijwijze van overgang, het gebruik van het Fransch nog in vele ge-
vallen in de provinciën Oost- en West­Vlaanderen, Antwerpen e·n Lim- "
· burg, waar echter te beginnen met 1 Januari 1823 ,,geene andere taal V
l dan de taal des lands, voor de behandeling van openbare zaken, erkend
E of gewettigd zijn" zou. Voor Zuid-Brabant werden nadere schikkingen (
‘ in uitzicht ge-steld, die den 26sten· October 1822 afgekon·digd werden: de ti ‘
_ bepalingen van het voorgaande besluit werden van toepassing verklaard
l op de arrondissementen Brussel en Leuven.
l Maar, tegenover den algemeenen tegenstand welke van Waalsche en
1 franschgezinde- zijde, vooral vanwege de advokaten 1), door deze beslui-`
E ten ontketend werd, trok WILLEM I ze feitelijk weer in: bij twee be- ä
A sluiten van 28 Augustus 1829 werd het Fransch op zijn beurt - in eere e
it hersteld! ;
1 ` Het jaar 1830 zag, tegen de oorspronkelijke bedoelin­g der omwen-
I teling in, de stichting van het nieuwe koninkrijk België met eene grond-
wet, die bij art. 23 wél de vrij h e·i d van het gebruik, maar niet de L
( g­elij k h e i d der talen huldigt, en het is noodzakelijk de genesis van j
het ontstaan van dat artikel in het oog te houden, wil men den loop
1 der latere ge·beurteni·ssen goed begrijpen. .
. Een der grieven tegen het bestuur van koning WILLEM I wortelde in
1 de zooeven vermelde taalbesluiten, waarbij het, met een niet onopzet-
telijke misleiding, heette, dat het gebruik van het Nederlandsch zelfs
1 aan de Waalsche gewesten werd ,,opgedronge-n" 2).
, 5 1) Wat volgenderwijze uitgedrukt wordt door Gosusr D’ALVIELLA in 1830-
n I 1880 Cinquante ans de liberté, t. 1. (Bruxelles, 1880), p. 14: ,,A partir de 1822, _
l 1 (la langue hollandaise) devint la langue obligatoire pour les actes officiels et les 1
A débats judiciaires dans toute 1’étendue du royaume, à l’exception des districts
wallons. C’était ajouter à la liste des opposants le barreau tout entier" (Te be-
ginnen met 1822 werd het gebruik van het Hollandsch verplicht voor alle offi-
cieele stukken en voor de rechtspleging over het geheele gebied van het Konink-
rijk, de Waalsche gewesten uitgezonderd. Daardoor vverd de geheele balie naar
_ de tegenpartij gedreven).
2) Zelfs GoBLEr D,ALVIELLA, die er anders ernstig naar streefde de Vlaam-
sche Beweging recht te laten wedervaren, heeft in 1830-1880 Cinquante ans
,; de liberté, t. l (Bruxelles, 1880), p. 14 geschreven: ,,Le 15 septembre 1819, un
{ arrêté imposa la connaissance de la langue hollandaise comme condition d’admis­
1 sibilité aux emplois publics dans toute l’étenc1ue du royaume". (Bij besluit van _
{ 15 September 1819 werd bepaald, dat de kennis van het Hollandsch over het 4
E 1
1 .
1