HomePro Flandria servandaPagina 21

JPEG (Deze pagina), 1.20 MB

TIFF (Deze pagina), 7.69 MB

PDF (Volledig document), 140.46 MB

· wl ­
, HISTORISCHE INLEIDING 5
L. ( Met alles wat het intellectueele leven betrof werd even korte met-
t ten gemaakt. De door de Conventie na jaren anarchie in elk departe-
E ment gestichte écoles centrales eerst, de door Napoleon opgerichte lycea
K daarna, waren geheel en al op Franschen leest geschoeid: de Neder-
._ landsche volkstaal en elke herinnering aan het Vlaamsche volksleven en
d , aan Vlaanderens geschiedenis werden er opzettelijk, stelselmatig ge-
H weerd. Tot vergoeding werd de oorlogsroem van Frankrijk even stelsel-
1 matig uitgebaxzuind, en werd het als een onschatbaar voorrecht en als
lg de hoogst bereikbare eer verkondigd, tot de groote Fransche natie te
Ct mogen behooren. Zelfs van de gewone schoolmeesters, zoowel ten platten _
g. _ lande als in de steden, werd geëischt dat de Fransche taal op de lagere
H.; , school zou worden onderwezen. De Leuvensche hoogeschool werd reeds
I._ in 1797 afgeschaft, zoodat gegadigden niets anders overbleef dan te
Parijs te gaan studeer-en (wat nog lang ná 1830 in zwang bleef). Met
u_ I I één woo·rd: van 1795 tot 1815 heeft het onderwijs niets anders opge-
E leverd, dan dat het aan het Vlaamsche Volk de bloem zijner jongeling-
,S_ schap onttrok, daar het deze haar taal leerde vergeten en versmaden.
;€_ · Het drukken van Vlaamsche boeken werd door de censuur verijdeld;
en · het uitgeven van Vlaamsche dagbladen verboden, onder voorwendsel
en dat de prefekten, ­der volkstaal niet kundig zijnde, er geen wakend oog
,g_ op konden houden. Eerst bij keizerlijk dekreet van 22 Dec-ember 1812,
en werd het verschijnen van Vlaamsche nieuwsbladen weer toe-gelaten, op ·
tit, _ voorwaarde dat de tekst van een Fransche vertaling vergezeld zou
M., gaan. Het tooneel onderging hetzelfde lot: de vertooningen der rede-
eld _ rijkerskamers iwerden verboden. In d·e ·steden werden de namen van
ene 1 straten en pleinen in het Fransch vertaald of door andere Fransche
Zat vervangen; alle opschriften en u1thangb·orden,· zoowel van particuliere
ge- ; personen als van openbare lichamen, moesten in het Fransch zijn. ·
een Daarbij kwam d·e ellendigste ec~on·omische toestand, dien men zich
Ier- ai vertbeelden kan, en waarvanrniemand minder dan prof. dr. PAUL FREDE-
ren j RICQ, thans rector der hoogeschool te Gent, deze aangrijpende schets
Den heeft geleverd:
F g ,,De ïnlïjving begon in 1794 met eene- oorlogsbelasting van tachtig
lijk ° I ,,mllllO€D Fransche livres op de steden, waarvan Brussel ernvijf, Ant-
dat . ,,werpen tien,. Gent zeven, enz. moesten opbrengen. Al de rijkdommen _
WOT; ` ,,1YI goud €T1 Z1lV€I‘ Vélll l<€‘I`l<€1"1, l<lOOS'C€I‘S, l'1€I'1I1g@I1, ambachten en gilden
ilïgé , Obstacle à Vexécution de cet arrêté; l0rsqu’elle dit, art. 972, que le testateur
dictera son testament, elle ne dit point que ce sera en français: on ne peut
__ forcer quelqu’un de parler une langue qu’i1 ne sait point; le notaire est seule-
JuS_ `. ment tenu de rédiger le testament en langue française. Rien n’empêche qu’il
lppèl V n’en fasse une tracluction en flamand, à mi-marge; Varrêté même du 24 prairial
t OI._ l’y autorise, art. 2; mais cette traduction n’aura pas 1'authenticité de la rédaotion
mum française" (medegedeeld door MERLIN, Répertoire nniversel et raisonnc de
çucun I jurisprudence, 4e ed. t. VI (Paris 1813) i.v. Langue française, p. 734 b. vlg.
Pro Flandria Servanda 2