HomePro Flandria servandaPagina 19

JPEG (Deze pagina), 1.22 MB

TIFF (Deze pagina), 7.56 MB

PDF (Volledig document), 140.46 MB

HISTORISCHE INLEIDING 3 .·
g ­ tegenkanting en strijd veroorzaakte. Om maar een paar gevallen te ·
1; _ noemen: reeds in 1286, toen de koning van Frankrijk voor het gerechts-
:1 hof van den graaf van Vlaanderen het Fransch wilde gebruiken, wilden
5 de Vlamingen daarvan niet hooren en werden, bij een vonnis in 1290
3 gewezen, in het gelijk gesteld: I bi litigabitur more solito seezmclum
1 l yolioma l0·c‘i: (,,zooals gebruikelijk, zal in de taal der plaats recht ge-
' sproken worden").
- Toen JAN ZONDER VREES zijn vader in 1404 opvolgde, kwamen de vier
’ Leden van Vlaanderen (Gent, Brugge, Iperen en het Brugsche Vrije)
1 heftig in verzet tegen het gebruik van het Fransch voor en ten behoeve
- , van den door FILIPS DEN STOUTEN gestichten Raad van Vlaanderen, en -
- ; eischten dat ·de nieuwe landsheer ,,vortan sine audiencie doen houden
g soude in Vlaemscher tonghen, gelijc ·dat van ouden tiden ghecoustumeert . .
- `lï was". Hertog Jan ,,consenteer·de", maar daarmee waren de Vlamingen
- nog niet voldaan : zij voelden blijkbaar, dat hun taal door de maatregelen
1 van Filips zeer was bedreigd. De vier Leden kwamen dus opnieuw bijeen
1· 1 en besloten, bijwijze van sanctie, dat in ’t Fransch gestelde officieele .
j f stukken van nul en ·geener waarde zouden zijn; ,,up der ve-rbuerte der
1 ·· bijstandichede vanden lande". Als in 1407 de stad Oudenaarde toch in
1 ’ ’t Fransch gedagvaard wordt, raadplegen de schepenen dezer stad die
t van Gent en krijgen tot antwoord: ,,dat men gheenen Walschen man- ·
1 [ dementen obedyeeren en soude". Zeventig jaar later moet MARIA VAN
g c BOURGONDIE, onder onvoorwaardelijke instemming van de Waalsche
- i leden van de Staten­Generaal, zich de bepaling laten welgevallen, `dat het
1 bestuur in alle gewesten uitsluitend in de landstaal zal worden gevoerd,
1 g dus in de Vlaamsche in het Vlaamsch, in de Waalsche in het Fransch.
- [ Op die wijze ging het sedert steeds voort: nooit hebben de Vlamingen
; 1 opgehouden hun goed recht op te eischen en tegen het onwettig gebruik
1 §· van het Fransch in verzet te komen. Hun onverzettelijkheid op dat stuk
1 { ging echter ·gepaard met een onbeperkte verdraagzaamheid: nooit werd
( den Walen in rechten het gebruik hunner taal ontzegde
- _, Nadeeliger dan de invloed van het centrale bestuur was het ontstaan,
- in d·e Vlaamsche gewesten, van een maatschappelijke klasse, een ,,upper
1; 1 _ ten", die, deels uit eigenbelang, de­els uit zucht om zich van het volk te
- ji onderscheiden, de voorkeur was gaan geven aan het Fransch boven de
- 1 volkstaal, een beweging die niet weinig in de hand werd gewerkt door
g de ·door de Jezuieten te Dowaai gevestigde Faculteit, waar veel jonge
y, lieden uit Vlaanderen gingen studeeren en -­­ het Fransch beoefenen.
- Dat een grondige kennis en beoefening van het Fransch, en zelfs het
1 jy verkeeren in de hoogste Franschsprekende kringen geen beletsel hoeft
V te ·zijn om zich met ·zijn eigen natie één te gevoelen en de eigen landstaal
·_ ' in eere te houden, ja zelfs eene eereplaats te bekleeden onder hare be-
1 oefenaars, leert ons het voorbeeld van MARNIX VAN SINT­ALDEGONDE,
1 den Brabantschen edelman uit de 16de eeuw, den schrijver van het
1 _ Tableau cles differens de la, Religion én van den Bvjëncorf cler H. Room-
1; 1 c sche Kerels-e. Van lieverl­ede en natuurlijkerwijze vervreemdde deze klasse
l