HomeGeschied- en redekunstig gedenkschrift van Nederlands herstelling in den jare 1813Pagina 4

JPEG (Deze pagina), 718.02 KB

TIFF (Deze pagina), 4.07 MB

PDF (Volledig document), 33.27 MB

/ g
·- ’· -
voeren. Hier valt geene listige staatkunde te ontmaskeren; hier behoeven *
geene diepe bronnen te worden opgespoord, om de verholen waarheid aan j
het licht te brengen, het oordeel wordt naauwelijks geroepen om echte van
valsehe berigten te onderscheiden; hier zijn geene strijdige verhalen te ver- i
elfenen, geene duistere punten op te klaren; een helder licht omsehijnt van _
alle kanten den gesehiedschrijver, en zijn pligt roept hem alleen, deszelfs JH
stralen zoo zuiver en krachtig in zijn eigen boezem te ontvangen, dat hij ‘
ze even rein en gloeijend in het hart zijner lezeren kan overstorten. i
Meer behoef ik niet bij te brengen, om mijn gezegde te wettigen, dat ik
met eerbiedigen schroom de pen heb opgevat, om dit merkwaardig tijdpunt lt
onzer jongste vaderlandsche geschiedenis te schetsen. Maar van eenen eer- ·
biedwaardigen kant, met alle vaderlandsehe schrijvers, uitgenoodigd, om mijne
krachten aan deze taak te beproeven; of het mij gebeuren mogt, voor Ne- i
derlands verlossing een Gedenkstulr te helpen oprigten, welks levende letter
het doode marmer kon vervangen; kon noch wilde ik den aandrang mijns
harten weerstaan: wilde ik mededinger zijn in den edelen wedstrijd, waarin "
het gemis des lauwcrs mij minder grieven zou, dan het verwijt van denzel­ N
ven niet begeerd te hebben. Waarin het de eer der letteren gold, zoo wel
als die des vaderlands: of het mogelijk ware een geschrift te leveren, in den j
smaak der Ouden; hunne bevallige, edele, grootsehe eenvoudigheid op eenen al
afstand na te volgen, en ook aan onze voortbrengsels eene gehalte te geven,
die den toets der eeuwen kan doorstaan. Een geschrift, voor welks vervaar-
diging sktrusrius als model wordt aangewezen. Niet om den vrijen gang van ·,
- geest en taal aan de dienstbaarheid der navolging te onderwerpen; niet om de li
gebreken van een’ al te kunstig in een gedrongen stijl, of jagt op het vreemde ‘4
en verouderde over te planten op de11 Nederlandsehen grond; maar om, op
het spoor van sktwsrxus, de voorstelling van uitkomsten en bedrijven, met ,
merg te doorvoedcn en met zenuwen te doorvlechten, om een juisten, wijs- ‘
` geerigen blik te paren met de naauwkeurighcid der historische voordragt; _’
om menschen zoo wel als daden te schilderen; om eindelijk van sAr.r.us·rms l
te leeren, hoe men uit het verband der groote volks-geschiedenis, een enkel
merkwaardig tijdvak als los kan maken, om het in een afzonderlijk tafereel
ten toon te hangen. ·
Zulk een geschrift wordt gevorderd; en zonder mij te vermeten van aan
dien eisch te kunnen voldoen, wage ik eene poging, om naar deszelfs ver- x
vulling te streven. Maar hoedanig moet de omvang dezes werks zijn? en
welke de wijze van deszelfs behandeling?
Nederlands herstelling werd met spoed tot stand gebragt. Omstreeks het
midden der maand November van het jaar 1813 aangevangen, kon men ze
_ reeds voor het einde diens jaars volkomen heeten. Er waren wel vele ves-
tingen, op de grenzen, en zelfs in het hart des lands, nog door de benden ,,­
des voormaligen overheersehers bezet; maar waar geene wallen en grachten j
henfjverdedigden, waren zij overal uit hoofd- en handel- en andere steden i
gevloden. De gemeenschap met de legers der Bondgenooten was over zee en ‘
land geopend. De Prins van oaama had de Souvereiniteit, hem opgedragen, ·
aanvaard. De herboren Staat werd erkend door de Monarchen van Europa.
tn
U
ümenzm