HomeGeschied- en redekunstig gedenkschrift van Nederlands herstelling in den jare 1813Pagina 37

JPEG (Deze pagina), 711.20 KB

TIFF (Deze pagina), 4.02 MB

PDF (Volledig document), 33.27 MB

E VVV E V e
·· 37 ­ .
s zijnen eigenen naam hezwalkt te zien. (Ook het laatste willen wij niet uit- V
sluiten). Doch wat ons meer dan alles in die hagchelijke dagen beveiligd heeft,
V was de zorg der Almagtige Voorzienigheid, wier Engel hier, gelijk elders, over i
e de ontluikende Vrijheid, waakte!
i` i
1 .` Hier eischt de orde van ditgeschrift, dat wij de eer der Nederlandsche omwen-
­ P teling verdedigen tegen laster en bekrompen beoordeeling. Zoo bleek het dan,
- zegt men, aan welke zwakke draden die groote onderneming wasvastgeknoopt!
1 Dwaze geestvervoering, zonder innerlijke sterkte. Een volk, dat zich vrij ver-
3 klaart, zonder middelen, om zijne vrijheid te winnen of te bewaren. Krijgslieden
· p zonder oefening; Bevelhebbers zonder ervarenis ; een legermagt zonder geschut;
i weinige geweren, en voor die weinige noch kruid noch lood. lJdele verbeel-
l ding, dat een vijand, die zich zamentrekt, reeds op de vlugt is. Een loffelijk
i bestaan, zoo het Vaderland door zingen en juichen te verlossen ware! Moest
i men daarvoor zulk een gezag zich aanmatigen! Het Vaderland op den rand
I des verderfs brengen, of het door een wonderwerk mogt behouden worden!
- Zoo spreekt de laster; ook de bekrompen beoordeeling heeft het hare in
· te brengen. Zij doet regt aan het edel doel van hen, die dit werk hebben
Q op- en voortgezet, maar beschuldigt van voorbarigheid en overijling. Het stelsel
E der rustbewaring had langer kunnen volgehouden worden: onder dit uiterlijk
‘ ' voorkomen kon echte geestdrift worden aangekweekt, en hare buitensporige
l l uitlatingen voorgekomen. Zoo had men het gunstig tijdstip kunnen inwach-
, ten, en dc Vaderlandsehe banier opsteken, wanneer men zeker was, dat zij
l . niet schandelijk meer zou behoeven te strijken!
‘ , De stichter van een schriftelijk Gedenkstuk is niet enkel Geschiedschrijver:
· men zou anders ligt vermoeden kunnen , dat het beantwoorden dezer beden-
kingen buiten de grenzen lag van ons bestek. Doch ook de Geschiedschrijver
moet toetsen, wat waar of valsch is, in ’t geen te laste gelegd, of ter eere geduid
1 wordt; en wij moeten ons te meer in dit veld der overwegingen en bespie-
­ gelingen wagen, omdat ze ons voeren zullen tot geschiedkundige feiten, zon-
; der welke aan het tafereel van Nederlands herstelling licht en kleur ontbreken.
l Wat is het toch, dat eene onderneming groot, roemrijk, gedenkwaardig
‘ maakt? Is het niet het gevaar, waaraan zij hare ondernemeren bloot stelt?
¤ Is er moed, waar niets gewaagd wordt? of waar het voordeel der kansen zoo
‘ E groot is, dat het gevaar op derzelver schaal niet gemerkt wordt?Neemt het
- beginsel aan, dat een opstand, heilig in regt, edel in doel, heerlijk in strek-
· king, onbezonnen en stral'baar wordt, wanneer leven en goed daarbij kunnen
l verloren, daarbij nomen worden opgezet; dan moge men alles, wat de be-
i . wondering der eeuwen heeft weggedragen, uit de rij der schoone daden uit-
' monsteren, en de grootste Helden der geschiedenis voor bedervers van hun
` Vaderland uitmaken! Boven aan staat gij op die lijst, gij, Vader w1LLa1u!Gij
i waagdet meer voor u zelf en voor u dierbaar land, dan nu gewaagd werd:
· en niemand heeft u, den Redder van Nederland, Nederlands bedcrver gc-
‘ N noemd ; want niemand dacht er nog aan, dat eene omwenteling , waarbij geva-
‘ E ren getart moeten worden, dolle roekeloosheid zou heeten! `