HomeGeschied- en redekunstig gedenkschrift van Nederlands herstelling in den jare 1813Pagina 3

JPEG (Deze pagina), 670.71 KB

TIFF (Deze pagina), 4.08 MB

PDF (Volledig document), 33.27 MB


C ` xd
. V ll
z
' V
Met eerbiedigen schroom vat ik de pen op, om de herleving van den j
Nederlandschen Staat te beschrijven. Onder de verbazende uitkomsten van
den gelukkigen veldtogt der Verbonden Mogendheden tegen Frankrijk in
den jare 1813, was er geene gewigtiger dan deze: noch in aanleg edeler,
‘ noch in voortgang wondcrbaarder, noch rijker in gevolgen, noch schitte-
render in afloop, noch meer bevredigend voor den waren Wijsgeer, die in
l groote gebeurtenissen de sporen van des menschen zedelijke grootheid bo-
` ven alles hoopt te ontdekken.
F Binnen het verloop van weinige - niet jaren, noch maanden ­­­ maar j
weken, zag men eene natie, verdrukt door de wreedste overheersching, ver- i
nedcrd zoo diep zü vernederd kon worden, ja uitgedelgd en vernietigd:
i wier ongeluk men naauwelijks durfde beklagen, omdat men vreesde haar
te moeten verachten; binnen weinige weken zag men haar uit die schande j
; en dat niet verrijzen, hare ketenen afwerpen, haren rang onder de Volken t
V hernemen; zag men haar door gansch Europa achten , eerbiedigen, toejui·
F chen, en haar maatschappelijk geluk als eenig en benijdenswaardig roemen.
Een wonder in de geschiedenis der wereld! Gelijk somtijds het menschelijk i
Xw ligchaam, in den bloei der jaren en krachten, door een ras toenemend be-
« derf wordt aangetast; zoodat de kranke van erger tot erger, van hanger ‘
‘ tot banger lijden voortgezweept, eindelijk afgestreden, roerloos daar neder i
I ` ligt, gereed om naar het graf gedragen te worden: maar de kwaal heeft uit-
· gewoed; diep verborgen glimt nog eene enkele levcnsvonk; de weldadige l
natuur heeft het beletsel verwijderd, dat haar onderdrukte; nu gloort zij
· weder op, ontvlamt en stort nieuwe levenswarmte in aderen en vaten;
kracht, werkzaamheid, bloei, alles keert met snelheid te rug; en de uitge-
j· teerde prooi des grafs staat, verjongd, met frissche sappen, blozend van
leven en gezondheid, als een wonder voor onze oogen!
jl
F Niet anders was de vecge staat van Nederland, niet anders deszelfs her-
; stelling. Doch gelijk in het menschelijk ligchaam natuurlijke krachten, be-
glmstigd door de omstandigheden, zulk een heilzame omwending te Weëg
e brengen; zoo was het, onder gelijke begunstiging, zedelijke kracht alleen,
t_ ` die hier alle hinderpalen te boven kwam, het maatschappelijk ligchaam toon
en veerkracht deed hernemen, en deszelfs wonderbare herstelling voltooide. l
Zulk eene gebeurtenis naar eisch en orde in het licht te stellen, vordert `
gaven, welke niet zijn, die des gewonen geschiedsclirijvers. Het zijn hier
minder uitkomsten dan oorzaken, minder daden dan bedoelingen, minder ‘
stoute bedrijven dan groote karakters, minder toestanden en wisselingen
_` van lot of kans, dan de onafmeetbare gevolgen eener enkele daad van
" Q nationale trouw en deugd, die de aandacht boeijen en het belang ten top