HomeGeschied- en redekunstig gedenkschrift van Nederlands herstelling in den jare 1813Pagina 15

JPEG (Deze pagina), 715.98 KB

TIFF (Deze pagina), 4.04 MB

PDF (Volledig document), 33.27 MB

.. 45 ,.
pd Deze mannen, in stilte werkzaam, den kring hunner betrekkingen voorzig­
tiglijk uitbreidende, hielden zich gereed, om ook openlijk op te treden, zoo
ras het gunstig tijdstip zou dagen: het zij om de leus tot den algeuaecnen
en opstand te geven; het zij om dien te leiden en te sturen; vooral om te zor­
Em gen, dat niet, onder luid gejuich en buitensporige vreugde, het groote doel
H; vergeten wierd, ol' door onberadenheid en hartstogt achteruit, ja verlo-
de ren ging. De namen dier mannen zullen straks ons geschiedkundig tafereej
gg- versieren, en de ontvouwing hunner edele pogingen de uitstekendste plaats
daarin vervullen.
te; Het is zeker, dat de sehroomelijke volksbewegiug te Amsterdam , op den
gp- löden en 16den van Slagtmaaud, niet behoorde tot het oorspronkelijk ont-
fs- werp van de bcwerkers der Nederlandsche vrijheid; maar zij werd op eene
nt meesterlijke wijze daaraan dienstbaar gemaakt. De spoedige aftogt van mo-
gm Ltroa met zijn krijgsvolk was eene verrassing; men had dien vele dagen later
ast, _ berekend. llet plan, om in Amsterdam het Fransch gezag te vernietigen, was
gn 7 nog niet tot rijpheid gekomen. Deszelfs volvoering zou zich nimmer geken-
OS- merkt hebben door die woesthcid en losbaudigheid, die de stad in rep en
Et; roer stelden, en eindelijk tot eene hoogte klommeu, dat zij door de Vader-
0; landcrs met geweld moesten beteugeld worden. Doch het is noodig deze too-
neclen, zoo gewigtig door ’t geen zij voorbereiddcn, uitvoeriger te teekenen.
nc in Amsterdam leel`t alles van den handel. Yan deu koopman af, die zijne
en winst bij duizenden berekent, tot den halt naakten Jood, die zwoegt onder
Cu het torschen van ondraagbare lasten, ol` wiens spieren trillen ouder het krui-
au jeu eener paardenvracht; aan allen geeft de koophandel oi schatten, ol` over-
ior vloed, of welvaart, of brood. liet is een rijke en milde bron, maar die gestopt
de kan worden, zoowel als uitgeput; dan houden de beken, die het naast zijn
en aan den oorsprong, nog water en diepte, wanneer de takken en spranken,
n, waar zij zich verliest, reeds lang zijn uitgcdroogd. Narotnox gat voor met
en Engeland te oorlogen voor de vrijheid van den handel; en om deze te be-
te vechten moest de handel stilstaan, beroofd van hulpmiddelen, van handen,
:11- van geld, uitgeroeid met wortel en tak. Gelijk men oudtijds heete ziekten
n , 4 wilde genezen door onophoudelijke zuivering; tot dat de lijder, in den grond,
lus zoo men zeide, hersteld, door gebrek aan krachten stierl'. - Die dwaas, met
tc zijne tooneelvertooning van Goden­wijsheid! Kon, op het eiland zijner ver-
gu- banning, de bespottiug van het nageslacht hem in de ooren klinken, het zou
[CP ' de eenige straf zijn, waarvoor hij op aarde vatbaar was!
Men verbeclde zich dus de ellende en wanhoop onder de die duizenden,
pa- j die het voorheen aan voedsel, kleeding, noch burgerlijken opschik ontbrak,
bc, ` en die nu, ua ’t geen in kasten of kisten lag, ouder bang vooruitzigt, tot
H , nooddruft te hebben opgeteerd, moesten bedelen ol` hongeren. Dat was der
jgg Franschen bedrijf! Mogt er hier of daar nog iets te verdienen zijn, gevloekte
Ol, tolleuaars sloegen er hu·nne klaauwen in: aanhalingeu, verbeurdverklaringen
jdg j waren het aas dier gieren; en kostbare goederen, die men zich verblijden
en moest te kunnen hebben en gebruiken, werden baldadig verbrand! Is het
aid wonder, dat de verarmde en gebrek lijdende menigte, zoo ras zij wisten,
m_ i dat de stad schoon was van Fransche soldaten, dat ook de Generaal met
1 "-`¤°°;‘*""""'“"’?*’7F·*'*"!ï7 ""••"*§’ """‘*‘*·•=v ï