HomeGeschied- en redekunstig gedenkschrift van Nederlands herstelling in den jare 1813Pagina 13

JPEG (Deze pagina), 706.67 KB

TIFF (Deze pagina), 4.04 MB

PDF (Volledig document), 33.27 MB

t - 13 -
in j en lotgenooten. Overal ging men aan het verzenden van kassen, aan hetber-
jk gen van lijf en goederen , in Overüssel, Drenthe, Groningen en Vriesland;
at ~‘ en binnen weinige dagen waren deze gewesten, de steden Delfzijl, Coever­
,I­_ den en Deventer, uitgezonderd, die zich in eenigen staat van verdediging
j bevonden, door de Kozakken veroverd.
jc Doch l1oe veel geruehts dit maken mogt, het waren slechts ligte bonden,
zh door voetvolk noch geschut ondersteund. Door een overwinnend leger voor-
k_ uitgezonden, wij zagen het reeds te voren, wagen zij zich diep, en versprei-
n, _ den zich ver. Maar een geregelde magt in aantogt, dreigende haar den te rug
m marsch af te snijden, doet ze, door eene enkele beweging, uren uitgestrekt-
311 heid ijlings ontruimen. Dus luidt hun last, even gereed te zijn tot wijken,
3, als tot voorwaarts trekken, gevaarlijk in vlugt en aanval beiden. Hare ver-
,,._ sehijning dus, zelfs op de Veluw, ja tot voor de poorten van Amsterdam,
ük behoefde noch daar, noch in den Haag zoo groote vrees aan te jagen. Maar
men vreesde voor het volk des lands en voor zijne eigen schaduw. Het ver-
t’ trouwen op een goede zaak, de moed der onschuld, zou zich weinig daar-
ar- t aan gekreund hebben. Maar het onregt te dienen, te verdrukken en te kne-
ir- velen, de bewustheid hiervan jaagt sterker, dan een vijand op de hielen.
te
ge Q De bemagtiging van Zwol door de Kozakken, en derzelver kortstondige over-
n- togt over den IJssel te Campen, deed dus de verlegenheid der Fransche Ge-
tep zaghebbers ten top stijgen. De Generaal motrroa, het bevel voerende over al
rg- het krijgsvolk in Holland en Utrecht, had zijn hoofdkwartier in Amsterdam,
; waar eene bezetting lag van ten minste zestien honderd man voetvolk, met
` eenige ruiterij; behalve een klein heir van tolbedienden, allen weerbare en
en welgewapendc manschappen. Op de ingekomen berigten achtte hij het raad-
6;; zaam, zijne magt zooveel mogelijk te Utrecht te vereenigen; van waar hij
gn zoo wel Amsterdam als de Zuidelijke gedeelten van Holland in het oog kon
m- · houden, en de stoutheid der doordringende ruiterbenden beteugelen. Hier
en l was hij nader bij de hoofdpunten van ’s Lands verdediging, aan Rijn, Waal
gk j en Merwe; en hield niet op, zoo hij meende, het misnoegen, indien het zich
M-. ' roeren wilde, aan alle zijden te bedreigen.
zn.
jgt Op zijn bevel werden dus, des avonds van den Mden November, alle de
as- troepen uit Amsterdam, met schniten, naar Utrecht vervoerd; ook de tol-
paf bedienden vertrokken, en hij zelf verliet de stad in den nacht, met geheel
zijn gevolg. Doch deze al`togt, misschien krijgskundig wel beraamd, was van
eene andere zijde noch schrander, noch voorzigtig. Vant zg droeg den schijn,
lc; van door vrees te zijn ingegeven, en had al het voorkomen eener vlugt. Zij
ja. lä vernietigde het ontzag, dat de tegenwoordigheid der Fransche soldaten in-
ijn boezemde, en gaf grond aan het vermoeden, dat men het gansehe land wilde
ets ontruimen. Meer was er niet noodig, om die verschrikkelijke volksbeweging
de ; te doen ontstaan, die terstond hierop in Hollands hoofdstad uitbarstede, en
1n- den grondslag leide tot de volgende gebeurtenissen, eindigende in de geheele
ist- bevrijding des Vaderlands.
in-
m- Hier moeten wij eenige oogenblikken stilstaan, om bij de openbare bron-
jd. i nen van den heiligen volks-opstand ook van de meer verborgene, bij de na-
’ `..,,,,,,,,,..,_w,,,_,___, .n._.,,,çen.,.,__,