HomeGeschied- en redekunstig gedenkschrift van Nederlands herstelling in den jare 1813Pagina 11

JPEG (Deze pagina), 755.78 KB

TIFF (Deze pagina), 4.06 MB

PDF (Volledig document), 33.27 MB

l ` ­­­ ii. -
I" 1 De tijding der nederlaag van Leipzig had doodsehrik geworpen in het hart
ll ` der Fransche ambtenaren in Holland. Aan derzelver hoofd bevond zich LE
ll mum, Prins des toenmuligen Franschen Ptijks, en Hertog van Plaisanee; be-
¤ l kleed met een schaduw van gezag, onder een weidschen titel. Nkrotsoiv had
C l reden om bevreesd te zijn, dat een man van vasten moed en karakter, in
`S l het bestuur dezer gewesten geplaatst, zijns Broeders voorbeeld zon volgen,
" ä en, gelijk hij het noemde, besmet worden met den Hollandschen geest. Want
l' wat vermag eene natie niet, die achting voor zich weet in te boezemen ‘? Hij
H zond dus als Gouverneur-Generaal eenen grijsaard, niet onbekend met hoofd-
?` l sche vormen en manieren, zachtzinnig van inborst, ordelijk in huis- en hof-
Fl houding, die elk ontving, tc spraak stond, aan zijnen niet overdadigen disch
" noodigde, ieder hooren en niemand dienen kon. Beneden bem in rang, maar
'; ‘ ver boven hem in magt en vertrouwen, waren mz cartes en na smsskar, de
l` eerste Graaf, de andere Baron. De cartes, Prefect te Amsterdam, volvoerde
B de bevelen van zijnen meester met gestrengheid, zonder verschooning of ver-
P ? zachting; hoe wreeder, des te minder blijk van weêrzin of mededoogen; zon-
i der sporen van mensehelijkheid of zcdelijkheid, als schiep hij behagen in leed
i te stichten! Da smsskm, in den Haag denzelfden post bekleedende, diende
li l het geweld met gelijke getrouwheid, schoon met ongelijk uiterlijk behagen.
P _ Vurig en ondernemend, werkzaam zonder vermoeijing, doch door ijdelheid,
E eer- en staatzucht gedreven , om lof en bevordering voor het hoogste goed
,_ te schatten; een bekwaam staatsdienaar, wat gaven en kundigheden betrof,
H maar door paallooze driften tot op de grenzen der waanzinnigheid heheerscht.
H Zoo poogde hij wel door overreding zijn doel te bereiken,maar verhitte zich
3, in zulk eene mate tegen elk, die zich niet wilde laten overreden, dat zijne
S, hartstogt geene mindere ongelukkige11 maakte, dan de ongevoeligheid van oe
H cartes. Ziet daar het driemanschap , aan ’t welk de bewaring van rust en
._ orde in Holland, bij tijden van gevaar vooral, in de eerste plaats was aan-
;_ bevolen. Want ik zwijg van de Hoofden der politie: niavntmans nureaakce te
t_ _ Amsterdam, Mamvanx te Rotterdam, en daarna ook arme in ’s Gravenhage.
H VVaar het oppcrst Bestuur zijne kloeke houding verliest, en geene krachtige
E ondersteuning meer doet hopen, daar wordt de politie gelijk aan een schrik-
gestalte in den boomgaard, die het gevogelte bespot, zoo ras het hare mag-
n teloosheid heeft ontdekt.
d
1- La mum had noch kracht, noch moed genoeg, om ontzag aan bet misnoegen
in of vertrouwen aan zijnen aanhang in te boezemen. Da cantus en srksskm,
2- met den haat en het afgrijzen des volks beladen, gevoelden dat zij die ver-
t, ` dienden, en de regtvaardigc wraak in het verschiet maakte hen bloode. Zoo
begonnen zij op lijfsbehoud te denken, en sehiepen het gevaar, door het open-
lijk te vreezcn. Elk voertuig, dat men vertrekken zag, met kostbare goede-
1’ ren, of met v1·ouwen en kinderen beladen, deed de borst der Vaderlanders
8* rijzen; hunne taal werd vrijmoediger, hun blik zelfs dreigend. Vant het
lt H Nederlandsche volk was tot het uiterste getergd. De vermogende klasse ver-
*" ‘ aumd, de welvarende met zorgen bekneld, de arbeidende door broodsgebrek
‘¤ hopeloos. De geesel der oorlogsopscbrijving, met ongehoorde wreedheid drie
is jaren te rug werkende, gedurig verzwaard, verdubbeld en meer dan ver-
f' i _ dubbeld, onder voorwendsels en namen, die het eerlijk hart deden bersten.
E Vernederende tooneelen van schaamteloosheid, bij het keuren en schouwen
j.
l