HomeBedrijfsorganisatie en medezeggenschapPagina 39

JPEG (Deze pagina), 822.46 KB

TIFF (Deze pagina), 5.56 MB

PDF (Volledig document), 45.33 MB

37
in November 1878 een fabrieksraad tot stand kwam,
` en de Machinefabriek van Gebrs. Stork & Co. te
Hengelo, bij welke de kern van 1883 dateert. Gelijk
het Centraal Verslag terecht opmerkt, zijn deze per-
soneelsvertegenwoordigingen ,,uitsluitend ontsproten
aan den vooruitzienden blik van sociaal voelende
fabrikanten, die het in het welbegrepen belang der
_ aan hunne leiding toevertrouwde onderneming achtten,
bij het grooter worden der onderneming het contact
met de werknemers niet te verliezen, doch dit in
den vormvan eene aan regels gebonden personeels-
vertegenwoordiging in stand te houden." En het is
‘ . van veel belang de woorden te lezen, welke de be-
kende ]. C. van Marken gesproken heeft 25 jaren
na de oprichting van de instelling in Delft en die
men vinden kan op blz. 264 van het Centraal Ver-
slag. Hij zeide toen o.a.: ,,Bij de instelling van de
K kern heeft de directie zich allerminst gesteld voor
de keuze tusschen autocratie en democratie. De
directie - en niemand anders - is het verantwoordelijk
hoofd der onderneming. Zij heeft uitgestrekte bevoegd-
i heid zoowel bij de leiding van het kapitaal als bij de
. leiding van den arbeid en heeft nimmer de bedoeling
gehad, die uitgestrekte bevoegdheid prijs te geven.
Zij is en blijft tuk op haar gezag, zoowel tegenover
de aandeelhouders als tegenover het personeel, niet ·
uit heerschzucht, maar omdat naar hare overtuiging
een krachtig centraal gezag in industrieele onder-
nemingen als de onze noodzakelijk is voor hare ont-
_ wikkeling en bloei. - Maar," - aldus vervolgt Van
Marken * ,,g@Zag en willekeur zijn twee. Het gezag
. moet gebonden zijn aan beginselen en juist omschreven
regelen, die de arbeid niet alleen aanspraak heeft te
kennen, maar waaromtrent onderling overleg wensche-
lijk - m.i. zelfs noodig is, om tot eene vruchtbare
samenwerking te geraken. De rechten en plichten
moeten vastgesteld en omschreven worden; daarbij
moet ernstig rekening gehouden worden met de be- ,
langen en wenschen van den arbeid, en hoe kan
1 dit geschieden zonder een beiderzijds welwillend hoor
i
l
l