HomeMemorie van den capitain ter zee Ver-huellPagina 37

JPEG (Deze pagina), 746.46 KB

TIFF (Deze pagina), 6.86 MB

PDF (Volledig document), 38.84 MB

l
‘ l
Zllamorie van dm Orqoi/am /«/r zee Vxzr-Haal!. 35 `
wij hadden kunnen verliezen. Het bemagtigen van Nega­ i
patnam daar verliest de Comp. niet veel bij: de commer­
sie kan buyten dat even goed op de kust van Cormandel
gedreeven worden; de vrije vaart, die de Engelsehe bedon­ l
gen hebben door de Molukes, komt mijn voor dat van s i
meer en nadeelige gevolgen zal weezen, zoo men niet
zorgt dat in dat vaarwater altoos seheepen zijn die de
smokkelhandel beletten: want nergens anders is dit voor- i
regt bedongen, dewül daar nooijt behoeven te passeeren
op de togten na de Indien: dat is maar een idel voor- ` I
lj wensel, alleen daartoe strekkende om ons gaandeweg den
i uitsluytende specerijhandel te ontweldigen, hetgeen ook V
j gebeuren zal, zoo men er niet teegen waakt, met te be- j
jl letten dat nergens inloopen en zoo min als mogelijk ~
is met den inlander gemeenschap hebben, en meer an-
deren nodige preoautien zijn er zekerlijk te noemen, die
ik niet bepaalen kan. Laat men derhalven, wijl het nog
4 tijd is, een begin maken. Kan de Comp. het niet doen, `
{ l is het dan niet mogelijk dat den Staat de dilïencie op zig l
neemt? Dat zouw ook in alle opzigte beeter weezen, dewijl
de wapenen van de Comp., weleer zoo gedugt, teegen­ V
woordig wijnig meer imposeeron; den inlander zelfs schijnt
er zig niet veel meer aan te stooren; de onlangs geeyn­ A
digde historie met Mallakka kan onder andere daar van ‘·
ten bewijze strekken. De belangens van die aanzienlijke
Maatschappü zün immers onafschüdbaar verknogt met die
der geheele Republicq; zal den ondergang van het eene
. ’t wisse verderf van ’t andere niet na zig sleepen. Het is
V onmogelijk, het kan niet blüven in den staat daar het
thans in is, zoo een nieuwe oorlog denjgeeyndigde sehie­ s i
lijk jvolgt, is alles voor ons verlooren.· De alliantie met x
· Vrankrijk zoude ons misschien eenigermaten behouden; ,
dan ongelukkig het land dat zig enkel op alliantie en «
magt van vreemde vertrouwt. De droevige ondervinding
heeft ons voornamenlijk dat te dikwils geleerd, en wie
. a