HomeBarbarenPagina 103

JPEG (Deze pagina), 906.01 KB

TIFF (Deze pagina), 5.33 MB

PDF (Volledig document), 95.94 MB

101 g
la- tegen den golfbreker der prikkeldraadpalen geslingerd, zijn
1%*5 teruggevloeid, onderwijl bloedende menschen als bewuste- {
@11 looze drenkelingen op de zanderige oevers achterlatend. T
hts Deze heide heeft stroomen van menschenbloed gedronken. f
GPS Zand en kruiden hebben een roodbruine tint gekregen. Er 7
B1'- is geen fantasie noodig, om te voelen, dat huiveringwekkende
?P· dampen van den aardbodem opstijgen uit de slechts opper- i
Ikê vlakkig bedekte massa­graven. Het zand ligt er bovenop .
1€1i' als een dun kleed, hetwelk men huivert te betreden.
@11 Alhier kwam het eerste offensief der Duitschers tegen
de Polen tot staan. Hier streden de legers maandenlang i
5611 in bloedige, wanhopige worsteling, maanden van verhit- i
ha, terde gevechten onder snijdende sneeuwstormen en ijzige i
¤¤1‘ koude. Het sneeuwkleed tusschen de beide lange loop-
>§11 graafiinies was vertrapt, bezoedeld door vechtende, ster- t
111* vende menschen, zwartbruin van al het vergoten men- 1
­1@1` sohenbloed. Een stinkende massa van geronnen levenssap, .
’§1»¤ dat met het smeltende sneeuwkleed zakte, tot het op den
Hd, bodem bleef liggen, als een akelig vernis, gras en krui-
@¤· den bedekkend. ’t Is daarom, dat hier nog meer dan elders i
SGI in het oude bloedland Polen de lucht van bloed uit dezen 5
äfm heidegrond opstijgt.
ïäïl _ ‘ Aan gene zijde van de heide liggen de Russische stellingen t
tegen den zoom van het bosch, ingegraven in het zand, j
>h1¤· met ontelbare smalle en kronkelende greppels, en leiden Q
611 ‘ door verbindingsloopgraven naar onderaardsche verzamel- l
äêft plaatsen. Tot diep in het bosch strekken zij zich uit, zelfs
en: tot waar de boomen hier en daar weer takken beginnen
oor te dragen. Ginds in het duister is een nieuw, laag bosch
1_@11 opgegroeid in de schaduw van het oude. Anders willen de .
>1€=1‘ jonge boomen niet gaarne groeien in de schaduw der oudere 1
1113 boomen, waar de teere planten gebrek lijden aan zonlicht T
1d@ en lucht. Maar dit bosch van grafkruisen gedijt in de j
@11- schemering. Op de kruisen met hun twee paar armen zijn j
cbt. kerven en insnijdingen gemaakt, in rijen naast elkaar. ;
PST Elke kerf beteekent een menschenleven dat het eeuwige
MF leven is ingegaan. Telt één der stukjes hout na uit den
grooten hoop, welke ginds in het zand tusschen boomwortels
ide en vezels staan te vergaan. Telt eens die kerven ? Of degenen,
1€11 die het mes hebben gehanteerd voor het grafschrift van i
111g duizenden, kunnen tellen en lezen, is twijfelachtig. ä
11111 i Zij, die er onder bedolven liggen, hooren niet meer het ,