HomeVoorheen en thansPagina 30

JPEG (Deze pagina), 759.26 KB

TIFF (Deze pagina), 6.72 MB

PDF (Volledig document), 51.56 MB

M . j
1
28 E
dens zijn herhaald verblijf aldaar, aankocht. Daarbij `
­ voegde zich nog een andere bron, die toen rijkelijk
vloeide. Sedert de laatste jaren der vorige eeuw bestond
hier een physisch gezelschap, dat een groot aantal leden
j telde, die eene vrij ruime contributie (f 12) betaalden.
Voor dit geld werden wekelijks gedurende de winter-
maanden lezingen gehouden en instrumenten gekocht,
die in bruikleen aan het physisch kabinet der hoogeschool
ij werden gegeven, en als zoodanig daar nog heden een
belangrijk deel van uitmaken. .
Daarentegen verdiende het astronomisch observatorium O
i’ ter nauwernood dien naam. Men weet dat Utrecht vroeger
,t van een hoogen, breeden wal of muur omgeven was.
j Op dien wal stond, tegenover de Lange Smeestraat, een
j vierhoekige toren, vroeger de smeetoren geheeten, waar-
`= schijnlijk omdat zijne bewaking en verdediging in den
bisschoppelijken tijd aan het gild der smeden was toe-
' vertrouwd. Op dien toren nu had men, naar de plannen
j van Mom., een observatorium gebouwd, bestaande uit
° een houten koepel, met vier uitstekken, zoodat het ge-
heel wel iets had van het model van een vestingwerk
met vier bastions. Elk der uitstekken was voorzien van '
1 luiken, die schuins naar boven open sloegen, om voor
l de zoo ontstane opening een kijker op een vrij voetstuk
v' te kunnen plaatsen.
Ieder nu die weet, dat het hoofdvereischte van een
observatorium vastheid is, zal lichtelijk inzien dat op
j een dergelijke inrichting geen enkele eenigzins nauw- j
’ keurige observatie te doen was. De voorzijden des niet l
l bijzonder breeden maar tamelijk hoogen toren waren ‘
naar de vier windstreken gekeerd. Gedurende den dag
werd een gedeelte des torens door de zon beschenen,
ï verwarmd en uitgezet, en des nachts kromp dit gedeelte _
Z weder in. Het gevolg hiervan was dat de toren in zijn A
l .