HomeVoorheen en thansPagina 25

JPEG (Deze pagina), 787.86 KB

TIFF (Deze pagina), 6.65 MB

PDF (Volledig document), 51.56 MB

. gestichten, waar de lijders als zieken worden behandeld,
werden vervangen, is men in de eerste plaats verschuldigd
j aan het krachtig en volhardend initiatief van ScHRoEDER
E VAN DER Kork, den edelen, beminnelijken, gevoelvollen
A man, die niet ophield met aan te dringen op verbetering
i- der verblijf plaatsen en der behandeling van krankzinnigen,
L totdat hij eerst de stedelijke regeering van Utrecht en _
g vervolgens de landsregeering voor zijne plannen ge-
wonnen had. _
In alles wat SCHROEDER vAN DER Korn dacht of deed,
i nam trouwens het hart eene groote plaats in. Dit mengde
zich in al zijne beschouwingen, ook daar waar de strenge
wetenschap van onzen tijd deze inmenging niet meer mag
5 toelaten. Hij bleef nog vitalist en teleoloog , toen
i reeds de meeste physiologen duidelijk hadden ingezien
E dat zoowel het vitalisme als de teleologie onhoudbaar .
* . waren geworden. Om dat te begrijpen, moet men zich
ï verplaatsen in den tijd, toen S. v. D. Kork zijn loopbaan
D begon. Algemeen zag men toen in hetgeen men ,,krach­
· ten" noemde de onbekende oorzaken der verschijnselen. ii
Die krachten werden als een soort van wezens buiten de
stof beschouwd. Het begrip ,,zwaartekracht" is dan ook j
eigenlijk even onwijsgeerig als het begrip ,,levenskracht." I
Slechts weinigen zagen dit echter in. En wat de zooge-
naamde eindoorzaken aanbelangt, ook de meest koel rede- j
neerende natuuronderzoekers van dien tijd, b. v. een man l`
als CUVIER en, bij ons te lande, j. van DER HoEvEN, waren i
van oordeel dat deze een voldoenden verklaringsgrond voor ;
de verschijnselen in de organische natuur opleverden. I I
Dat een man als S. v. D. Korn evenzoo dacht en altijd V
met opgewondenheid van de wijsheid, goedheid en liefde
der natuur sprak, kan ons derhalve niet verwonderen.
Ook was hij optimist van nature. Dit was hij niet op
c grond van philosophische of theologische bespiegelingen.
E fi