HomeHoe de gevaren in en buiten Europa, van Nederland af te wenden?Pagina 69

JPEG (Deze pagina), 722.79 KB

TIFF (Deze pagina), 6.93 MB

PDF (Volledig document), 55.89 MB

{
l
l ai
ij het liuiselgk gekibbel in het Duitsche lltjk, met de
J, Blanken of Zvvarten niets te schaffen. ­- Een andere
geest heeft bij ons reeds sedert 80 jaren, na 5 Aug.
j 1796, na de scheiding van Kerk en Staat geheerscht. Wij _
hebben bovendien sints 20 jaren, de wet regelende de
ll verhouding van Kerk en Staat van 10 September 1853,
I die misschien meer dienst had kunnen doen, zoo men
met meer nadruk, aan de nakoming van de bepalingen
dier wet de hand had gehouden. Maar ofeen wederspannige
Bisschop of Aartsbisschop in Pruissen, te Trier ofte
Q Posen, te Kuim. ol` waar ook te regt ol` te onregt vervolgd
li wordt, wij hebben niet te oordeelen, de toedragt der
i zaken bg onkunde der vreemde taal of der toestanden en
instellingen, niet grondig en in alle opzigten verstaande;
` het Canonisch of Pauselijk Regt is voor de overgroote massa
j Nederlanders sints drie eeuwen, een gesloten boek, waarvan
wij de naauwziftende studie aan de Pruissische of Duitsche
i I geleerden_, die met stalen vlgt alles plegen uit te pluizen,
als eene liefhebberi] niet benüden. Wij Nederlanders
l sints lang uit dien doolhof geraakt, wenschen niet ons
in dat onderzoek van eene versleten rigting, in de Con-
stitutionele Monarchie te verdiepen , noch in de studie der
1 Acten van Goneilien, even weinig als in die der Synode
‘ van Dordrecht. Daartoe is de eindelgk herstelde nagedach-
tenis van den vermoorden OLDENBARNEVELT ons te lief. -
i En wat die geschillen voor of tegen de Ultramontanen
betreft, de groote Fnnnemn II die den onbezonnen
Keizer JOSEPH II »inon frère le saeristain" plag te noe-
I men, zou naar dit staaltje, waarsehünlijk met zekeren
' 1 wrevel, zoo niet met een medelijdenden glimlach, al dat
luid rumoer over de leerstellingen van eenige Geestel§­
ken hebben afgekeurd en er de schouders bg hebben
opgehaald.
j Sterk door het beginsel, dat van de wording al van
4%
. J