HomeHandleiding tot het statistisch onderzoekPagina 28

JPEG (Deze pagina), 785.98 KB

TIFF (Deze pagina), 5.46 MB

PDF (Volledig document), 22.49 MB

,/ j
Cr; ·
t `
M rx. STATISTIEK.
naar de vaardigheid en het overleg, waarmede de dagelijksche be-
jj tt drijven worden uitgeoefend en de meerdere of mindere volmaakt- lj
`, heid der werktuigen en gereedschappen, die er in gebruik zgn, Q
lj vooral naar de wijze, waarop de grond gebruikt en bebouwd
pj jij wordt. Het peil der moreele ontwikkeling zal kunnen worden .
‘; bepaald naar de uitingen van het rechtsbewustzijn, de godsdien­
stige begrippen en bijgeloovigheden, de onderlinge betrekkingen
. ti tusschen de leden van het gezin, vooral de plaats die de vrouw @
ä daarbij inneemt, de voorstellingen van het onderscheid tusschen
5: gj goed en kwaad, de zeden en gebruiken. Maar men zal zich daarbij j
wèl wachten, onze Europeesche begrippen van zedelijkheid hier
je als maatstaf aan te leggen. §
Een onderscheid, dat in onze hoogbeschaafde maatschappelijke »
QS; kringen schier alle beteekenis verloren heeft, zal bij minder be- j
g gi schaafde volken nog altijd een belangrijk voorwerp van studie kun- V
je nen zijn, namelijk het verschil tusschen rassen, volksstammen,
r ij kasten, standen en volksklassen, en de verhoudingen en betrek-
i :4, kingen tusschen deze onderling; betrekkingen van heerschappij en jj
i dienstbaarheid, van verkeer of afzondering, van toekenning of ont·
zegging van rechten, van grondbezit en vermogenstoestanden. pj
Vooral op het voorkomen van de slavernij in grooteren of minder E
ruimen omvang en in ruwer of zachtere vormen behoort de aan-
dacht gevestigd te worden.
i
gy`; j),,wjjm­;_jj{- § 19. Ook bij de bepaling van den graad der volkswelvaart X
dom en zijne bij minder beschaafde volken, zal men zich van Europeesche be-
b¥‘>¤¤€¤· grippen moeten weten los te maken. Rijkdom en armoede zijn
l betrekkelijke termen. De hoofdvraag is hier, in hoe verre een
volk bij machte is, geregeld de behoeften, die het zich eigen
gi; gemaakt heeft, te vervullen. Doch deze behoeften zijn zelve
geene onveranderlijke grootheid. En het kenmerk van beschaving
en maatschappelijke ontwikkeling, zoowel bij een volk als bij
een individu, is voornamelijk hierin gelegen, dat de kring zij-
ner behoeften zich uitbreidt en de aard zijner behoeften zich
door veredeling wijzigt. Vermeerderen nu ook de middelen ,
j om die uitgebreider en gewijzigde behoeften te vervullen in E
niet geringere mate, dan kan men van toenemenden rijkdom A
l il s reken.
ijf pAltijd zullen er echter eenige behoeften zijn, die in elken
irri maatschappelijken toestand dringend hare vervulling eischen: die
aan voeding, huisvesting en ten deele ook kleeding. Bij de
schatting der volkswelvaart in elken kring zal men dus in de eerste 1
jij plaats hebben na te gaan, in hoeverre de middelen om deze be- _
hoeften te bevredigen voortdurend beschikbaar zijn. Zoo heeft
lg?
· ?
li; ¢
jr

1
· i