HomeHandleiding tot het statistisch onderzoekPagina 26

JPEG (Deze pagina), 791.96 KB

TIFF (Deze pagina), 5.47 MB

PDF (Volledig document), 22.49 MB

at l
lil Iêëfyz ` M
” én' ­
til i
22 K rx. srnrrsrmn.
lian
Q' 4. E
noemen, de kennis van den natuurlijken rijkdom van den bodem
`L voor haar het hulpmiddel zijn om den aard en de bronnen van 5
· ig den volksrijkdom en de eigenaardige richting der volksnijverheid
lg in een land te leeren kennen. Zoo zal de kennis der verschijnselen
ll. jïi van den dampkring dienstbaar wezen om eene der oorzaken op te ä
te sporen van een meer of minder gunstigen gezondheidstoestand
en van den graad der sterfte. jg
F- ·:. ll
ä De volkstoe § 18. Bij het onderzoek van de volkstoestanden bevindt zich
"t**“d°¤· de statistiek vooral op haar eigen afgesloten terrein. Alleen met 3
je de ethnologie komt zij hier in onmiddellijke aanraking, en wel
te meer naarmate zü meer met primitieve toestanden te doen heeft. F
M, Het eerst komt hier in aanmerking het cijfer der bevolking
fi ii. zelf, met zijne voornaamste onderscheidingen van geslacht, leef-
` { tüd, stand of beroep, herkomst, enz. en de voortdurende veran­ êg
L deringen waaraan het onderhevig is door geboorte, sterfte en ver- lg
’i;_ huizing. Wij hebben reeds vroeger (§ 4 vv.) kunnen opmerken,
g dat in de beschaafde staten dit gedeelte van de statistiek tot de E
p hoogstmogelijke maat van volledigheid en zekerheid gebracht kan
, worden door middel der methodische volkstellingen, der registers
lg van den burgerlijken stand en der bevolkingsregisters, maar dat vl
daarentegen bij onbeschaafde of halfbesohaafde volken nauwelijks "
één onderwerp van statistisch onderzoek moeielijker te behandelen .
PQ 'i is en den onderzoeker meer aan dwaling en misleiding blootstelt l
,i dan dit. De reiziger zal dus hier vooral met oordeel en takt de
j hulpmiddelen van de inductie, het afgeleide cijfer, des noods de
j benadering moeten aanwenden.
‘ Y Waar het mogelijk is zal hij eigen waarneming moeten bewerk-
p ïéà stelligen. Hij zal wèl doen, daarbij zich tot nauw begrensde
,yï§ looaliteiten te bepalen, tot eene gemeente b. v.; want eigen
$@3 waarneming zal hij zelden over een district, veelmin over eene
provincie of een geheel rijk kunnen uitstrekken. Bovendien. of
een land, dat nog bijna geheel afgesloten is van het verkeer met ·
de beschaafde volken, eenige tien of honderdduizend bewoners
meer of minder telt, is -- van het oogpunt der wetenschap -
volkomen onverschillig.
fi Maar niet onverschillig is, hoe bij een volk, levende onder
li zekere maatschappelijke toestanden, de verhoudingen gevonden
j worden tusschen de geslachten, de verschillende leeftijden, de ge-
.I .i· zinnen en de woningen, de geboorten, de sterfte en zoo meer.
lt. Naast het aösoiuáç bevolkingscijfer verdient het relatieve opgetee-
kend te worden, d. i. het cijfer van de dichtheid der bevolking
lil: of van hare verhouding tot de oppervlakte des lands. Het zal er ·
hier vooral op aankomen, de oorzaken van deze verhouding op te ‘
nl
li
" "'.,_ {