HomeHandleiding tot het statistisch onderzoekPagina 25

JPEG (Deze pagina), 698.57 KB

TIFF (Deze pagina), 5.48 MB

PDF (Volledig document), 22.49 MB

l
{ rx. STATISTIEK. 21

om zijne aandacht te bepalen op de onderwerpen, die zijn onder-
zoek het meest waardig zullen zijn, en de bijzonderheden aan te
duiden, waarop hij vooral zal dienen te letten, eindelijk, hier en
daar een wenk te geven omtrent de wijze, waarop ook met ge-
il brekkige hulpmiddelen een methodisch onderzoek kan worden in-
gesteld.
ïi De groote onderwerpen voor de statistische nasporing zullen
altijd en overal de volgende zijn: .
1. de gesteldheid des lands,
A 2. de volkstoestanden,
lj 3. de volksrijkdom en zijne bronnen,
4«. de staatsinrichting en de politieke toestanden.
§ 17. Bij de beschouwing van de gesteldheid des lands zal het De gesteld.
statistisch onderzoek zich aansluiten aan het geografische, geolo­ heid des lands.
gische, astronomische en meteorologische. Zoo zal hier in aan-
merking komen de kennis van de oppervlakte en uitgestrektheid
des lands (de natuurlijke en de politische grenzen I). Voorts de
natuurlijke gesteldheid des bodems, de verhouding tusschen land
en water, de bevaarbare rivieren en andere wateren, de meer of
I minder ruime beschikking over water ten behoeve der cultuur,
C de vorming van het zeestrand met zijne inhammen, baaien, ha-
Q vens, enz. Vervolgens de hoogte-meting van den bodem, de A
t bergspitsen, hoogvlakten, hellingen en zwellingen, dalgronden,
y moerassen. Dan de aard van den bodem, de delfstoiïelijke rijk-
dom, dien hij in zijnen schoot bevat, de natuurlijke voortbreng-
j selen van dieren- en plantenrijk, die hij oplevert, en de cultuur,
il waarvoor hij geschikt is. Eindelijk het klimaat, de barometer-,
li thermometer- en hygrometenstanden, de kracht en richting der
lj lieerschende winden, de werking van vulcanisehe krachten, van
rl electriciteit en magnetisme.
l· Het zal niet altijd gemakkelijk zijn, bij al deze onderwerpen
>· de grenzen van het eigenlijk statistisch onderzoek nauwkeurig af
te palen en vermenging met de onderzoekingen op het gebied van
andere wetenschappen te vermijden. Doch 1nen houde zich daarbij
` zoo getrouw mogelijk aan den algemeenen regel in § 1 gesteld,
g ,,dat de statistiek de resultaten van deze andere onderzoekingen
l overneme en voor haar oogmerk gebruike.’° Zoo zal, om iets te
j .._.._......
t l) Natuurlg/cs grenzen zijn die, welke door de natuurlijke gesteldheid des
bodems zelve zijn getrokken, de zee, een hooge bergketen, een woestijn ,
soms ook een breede rivier. P0/itiscim grenzen zijn zulke, die, in overeen-
stemming met of ook wel onafhankelijk van de natuurlijke, door de histori-
j sche verhoudingen tot naburige volken ontstaan zijn.
Y -4..­-­-¤- ï’T'I"Tï?"Tr”J.T"'T`YV ` . ' · - E ~ je- - "JI