HomeHandleiding tot het statistisch onderzoekPagina 18

JPEG (Deze pagina), 791.32 KB

TIFF (Deze pagina), 5.46 MB

PDF (Volledig document), 22.49 MB

1 *"
uit a !
·t i

j 14 rx. STATISTIEK.
scheikundige Lavoisier, in het laatst der vorige eeuw belast met
een onderzoek naar het graanverbruik in Frankrijk, daarbij op
jj deze wijze te werk ging. Hij liet zich door de gemeentebesturen gi
het getal ploegen, in elke gemeente voorhanden, opgeven; uit
lïl het getal ploegen berekende hij het getal der bezaaide akkers;
daarna becijferde hij de gemiddelde opbrengst van elken akker;
pi het getal mudden koren, op deze wijze verkregen, deelde hij
Qj door het cijfer der bevolking, en zoo bepaalde hij ten slotte het
bedrag van het verbruik per hoofd. Het spreekt van zelf, dat
jf in deze samengestelde becijferingen de ,,persoonlijke fouten” eene
groote rol moesten spelen en tot tamelijk onjuiste uitkomsten
` geleid hebben.
j. ‘ Gelijk uit de boven gegeven voorbeelden blijkt, wordt ook in j
g; de beschaafde staten, waar de statistiek eenen hoogen graad van
ontwikkeling heeft bereikt, met vrucht van de hulpmiddelen der
j inductie en het afgeleide cijfer gebruik gemaakt, en dit te beter
,, naarmate men door oefening in methodische behandeling zich meer
voor de ,,persoonlijke fouten" zal weten te hoeden. Maar vooral
li voor den ervaren statisticus, die zich in half-beschaafde staten of l
onder onbeschaafde volken ophoudt, zullen deze hulpmiddelen
groote waarde hebben. Zij zullen hein niet alleen van dienst zijn *
`. om onderling strijdige opgaven te toetsen (verg. het slot van 11) ; ._
jg zij zullen hem vooral nuttig wezen, om uit enkele, wel gecon­
stateerde feiten andere feiten te leeren kennen. Door eigen waar- j
neming zal hh b.v. het getal woningen in eene plaats en het
normaal cijfer der bewoners van elk huis kunnen te weten komen. .
. Ook zonder volkstelling zal hij dan dat cijfer der bevolking van T
Q die plaats vrij nauwkeurig kunnen berekenen. Of wel, hem wordt L
‘ de geloofwaardige opgave verstrekt van de weerbare mannen (tus-
l schen 20 en 60 jaren oud) in eene landstreek; hij zal, bekend
j met de vaste regelen der verhouding van het cijfer der mannen `
_ van dezen leeftijd tot dat der overige bevolking, dit laatste cijfer
J kunnen bepalen en de opgaven, die hem deswege verstrekt wor-
j den, aan zijne kritiek kunnen onderwerpen. t
j _H@t I;_@Yl€ï­ § 13. Het herleidingscijfer is een bijzondere vorm van het
i leldlngscllfw afgeleide cijfer, waarvan gebruik gemaakt wordt om de voorstelling
f van eenen toestand duidelijker in het licht te stellen, om het ver- y
` band tusschen verschillende feiten scherper te bepalen, vooral om
vergelijkingen gemakkelijker en nauwkeuriger te maken.
` Het bestaat hierin, dat men of de in de werkelijkheid geven- ï
j den cijfers tot ronde getallen, door 100 of 1000 deelbaar, he1·-
. i leidt en dan het honderdste of duizendste deel als eenheid der j
j verdere berekeningen aanneemt, of bij de nasporing der betrekking