HomeHandleiding tot het statistisch onderzoekPagina 13

JPEG (Deze pagina), 764.12 KB

TIFF (Deze pagina), 5.47 MB

PDF (Volledig document), 22.49 MB

E rx. STATISTIEK. 9
men, zooals sommigen doen, geene statistiek erkent dan ,,die ?
Q welke in cijfers spreekt." Er zijn toch feiten en verschijnselen ·
j van het maatschappelijke leven, die niet onder cijfers te brengen °
zijn of waarbij het cijfer slechts een ondergeschikte plaats inneemt: ,
b. v. de graad van zedelijke en intellectuëele ontwikkeling van 2
9 een volk, waarbij nog geheel andere elementen ter sprake komen ’ ;
t dan het cijfer der misdadigers of dat van de schoolgaande kinderen.
Evenwel zal het cijfer altijd een hoofdbestanddeel in het statis- 5
tisch onderzoek uitmaken. En wel om deze reden. Statistiek is ‘
de kennis van feiten; nu is het cijfer de meest positieve en meest ·
._ concrete vorm, waarin een feit kan worden voorgesteld. De uit-
drukkingen: ,,eene talrijke bevolking, eene dichte bevolking, eene
groote sterfte” zijn altijd onbepaald en relatief. De een kan zich ¤
` daarbij iets anders denken dan de ander. Maar de uitdrukkingen: j
,,eene bevolking van 10 millioen, eene dichtheid van bevolking
van 12000 op de Cl geogr. mül, eene sterfte van 1 op 20 in `
het jaar", zijn niet voor tweeërlei uitleg vatbaar. Zij moeten
bij elkeen, die ze verneemt, hetzelfde denkbeeld doen ontstaan.
Bovendien heeft het cijfer in de statistiek het onwaardeerbaar
j nut van klaarheid in onze voorstellingen te brengen. Het is het -
middel om de bestanddeelen der sociale toestanden, die wij willen
" waarnemen, tegelijk elk afzonderlijk te beschouwen en alle in
eens te overzien, om gelüksoortige of samenhangende verschijnselen (gj
onderling te verbinden, ongelijksoortige te schiften. Dit alles wordt if
ons mogelijk wanneer wij de cijfers in zfaöelleaz samenvoegen, in
kolommen en ree/cseaz onder en nevens elkander opteekenen, I) de jj
N som er van optrekken, de uitkomsten vergelijken en deze als j
j factoren voor allerlei berekeningen en combinatiën gebruiken. Gelijk
E de astronoom door waarneming en becijfering den loop der sterren lt
'·, en de natuurwetten, waardoor hij beheerscht wordt, ontdekt, zoo ,
leert de statisticus door waarneming en becijfering den gang van .
het leven der maatschappij en de wetten, die hem besturen, kennen. i
‘ Voor de goede inrichting van statistische tabellen is veel takt '
V en eenige oefening noodig. Zij moeten volledig zijn, maar zonder `
overlading. Zij moeten tegelijk elk afzonderlijk bestanddeel dui- j
delijk voorstellen en een geleidelijk overzicht van het geheel ge- "
it ven. Vooral zie men toe, dat men niet ongelijksoortige groot-
il? heden in kolommen onder of in reeksen nevens elkander stelle, _
om ze aan den voet der kolom of aan het einde der reeks samen
te trekken. Een eenvoudig voorbeeld zal dit duidelijk maken.
1) Kolommen worden gevormd door de cijfe1·s in verticale lijn onder
elkander, reekssen, door ze in horizontale lijn neoem elkander te stellen. -
I 2p Te zamen vormen zij de fabel.