HomeHandleiding tot het statistisch onderzoekPagina 11

JPEG (Deze pagina), 721.08 KB

TIFF (Deze pagina), 5.43 MB

PDF (Volledig document), 22.49 MB

j
i
" rx. STATISTIEK. 7
l
van de beschaafdste Europeesche staten, die met ijver hunne ka-
öiuets-statistie/s vergaderden , maar de uitkomsten van het onderzoek
in de geheimste archieven weglegden, om daarvan, des noodig,
‘ in het staatsbelang gebruik te maken. En zoo ook al de ge-
vraagde inlichtingen met welwillendheid en te goeder trouw ver-
strekt worden, dan nog mogen zij niet onvoorwaardelijk als juist -
en bruikbaar worden aangenomen. De methode, naar welke de
statistieke gegevens in deze weinig beschaafde staten worden bij-
eengebracht, kan niet anders dan gebrekkig zijn. Loutere gissing
en ruwe schatting nemen hier de plaats in van zorgvuldige waar-
. neming. Eene algemeen heersohende fout hierbij is de zin voor
overdrijving, de zucht om met groote cijfers te pronken. De
G oude kronieken en overleveringen van alle volken, zelfs de latere
` geschiedkundige werken van de meestbeschaafde Europeesche natiën
tot in de zeventiende en achttiende eeuw toe bevatten van dezen
algemeen heerschenden geest van overschatting tallooze bewijzen.
Daarentegen kan het ook voorkomen, dat een of ander belang,
soms haast instinctmatig, drijft om te lage cijfers op te geven. De
lj vroegere statistiek van den bebouwden grond op Java heeft hier-
l van treffende voorbeelden geleverd. Men neme dan de ontvangen
`i inlichtingen aan, maar onder voorbehoud van kritiek.
* Nog geringer waarde hebben de inlichtingen, die men bij vol-
komen onbeschaafde volken van de bewoners des lands misschien .
zou kunnen .verkrijgen. De mogelijkheid bestaat ,i dat er onder ‘~
hen lieden gevonden worden met eene zekere gave van waarneming Y
of divinatie bedeeld en oprecht genoeg om te zeggen wat zij voor _
waarheid houden. Doch de waarschijnlijkheid is gering. Onkunde l
niet alleen, maar ook argwaan, bijgeloovige vrees en moedwillig •
bedrog zullen hier den onderzoekenden reiziger op het dwaalspoor E
'* voeren. Men zal dus weinig staat kunnen maken op de inlich- ,
tingen, die er verkregen kunnen worden; maar men verwerpe ze
toch niet als volkomen nutteloos. De ervaren statisticus kan mis- ,
schien door onderlinge vergelijking van verscheidene gegevens, ·
door toetsing van alle aan de vaste verschijnselen en bestendige
regelen, welke zich in een gegeven maatschappelijken toestand
steeds zullen openbaren, uit onvolledige en onjuiste opgaven tot ‘
eene betrekkelijke kennis der waarheid komen. Maar met dit
"?? resultaat zal hij zich ook tevreden moeten stellen.
l
l· § 6. Eigen waarneming zal echter in elk geval het onvoldoende Eigen waar-
g der verkregen inlichtingen in meerdere of mindere mate kunnen ¤@¤lï¤g­
j aanvullen. De telling der daken van een dorp of een kampong
i in verband met het gemiddeld cijfer van de bewoners in elk huis,
het cijfer der krijgshaftige mannen, dat van de kinderen van zeke-
L,
. ’ nl . 4 . _ _ _ r -·»