HomeLeiden in 1574Pagina 9

JPEG (Deze pagina), 823.72 KB

TIFF (Deze pagina), 6.88 MB

PDF (Volledig document), 16.52 MB

lv
. gl
4 5
f 100,000. Zelfs buitenslands zocht men geld op te nemen. Van alles á
wat de Prins deed, kreeg de regeering der belegerde stad kennis door 1
postduiven, en niet zelden gelukte het een kloeken waaghals, om door E
. de vijandelijke linie ongemerkt heen te sluipen. Aan grootere en kleinere i
_ schermutselingen ontbrak het niet. Er stond een premie op elk hoofd van 1
een Spanjaard dat binnen gebracht werd. Doch de geest der burgers werd l
daardoor al te zeer ontstoken. Het werd noodig hun dapperheid, - die
A tot verwoedheid oversloeg den genoemden prikkel te ontnemen. De re- `
geering gebood, dat voortaan niemand meer zich buiten de poorten zou t
wagen. E
Voor den Prins was het een heuchelijke zaak, dat een poging van p
Valdez om de gemeenschap tusschen Rotterdam en Delft, waar hij toen r
vertoefde, mislukte. De Spanjaarden toch werden met een zwaar verlies
p teruggeslagen bij hun aanval op de schans aan de Poldervaart tusschen
. Delft en Overschie.
1 Er bestond echter slechts één afdoend middel, om Leiden te ontzetten.
Men had 1) van ,,Holland maar Zeeland" te maken -­ en de Spanjaard,
dien men met een legermacht niet verdrijven kon, zou moeten wijken voor
het hollandsohe element bij uitnemendheid. Indien men de dijken langs
Maas en IJssel, die in ’t bezit van den Prins waren doorsteken wou,
en tegelijk de sluizen bij Rotterdam, Schiedam en Delfshaven openzetten
jj dan zou het water, bij gunstig weêr en goeden wind kunnen wassen
tot onder Leiden’s wallen. Veel heeft het den Prins gekost om de Staten
‘ er toe te bewegen, hun toestemming te verleenen tot deze hachelijken, en
alleen in den uitersten nood te verdedigen stap. Men berekende toch,
dat de schade door deze overstrooming teweeggebracht , zes honderd duizend
l gulden bedragen zou. Doch men had liever ,,land verdronken dan verloren."
In den uitersten nood moest ook het uiterste gewaagd worden. En daarom
E werd niet alleen het doorsteken der dijken toegestaan, maar ook gaf men
j den Prins vier­en-vijftig duizend kroonen in de maand, en honderd twintig
1 duizend gulden ineens. Er was zulk een verlangen om Leiden te redden,
dat zelfs aanzienlijke vrouwen haar kleinodiën en sieraden afstonden, om
het noodige geld bijeen te verkrijgen. Op den derden Augustus werden in
tegenwoordigheid van den Prins, die vergezeld was van Paulus Buijs , de
eerste dijken doorstoken. Het geschiedde op zestien plaatsen tusschen
Capelle aan den IJssel en IJsselmonde. Voorders werden de straks ge-
noemde Sluizen opengezet, en weldra rolden de wateren de laag gelegen
omstreken door. Op last van den Prins begon men in de nabijgelegen
plaatsen alreeds voorraad bijeen te brengen, ten einde aanstonds in de be-
hoeften te kunnen voorzien, als de stad zou zijn bevrijd. De Spanjaarden
1) Zie v. Vloten, Nederland tijdens den volksopstand tegen Spanje. Dl. II. p. 41
(2** Uitgaaf.)
l
l