HomeDe S.D.A.P., wat zij is en wat zij wilPagina 45

JPEG (Deze pagina), 1.08 MB

TIFF (Deze pagina), 7.10 MB

PDF (Volledig document), 70.71 MB

j p zich trekt. De arbeiderskoöperaties in vele landen geven
= wonderen van organisatietalent, inzicht in zaken, zin voor kunst i
j ‘ en ontwikkeling te aanschouwen. Zou men denken dat lj
' een klass·e, welker strijdbaar gedeelte zulke zaken tot i
stand bracht, zulk een macht achter zich heeft, over
zulke hulpmidd·e1en beschikt, zoo diep wortelt in de levens-
t behoeften en de ekono-mische positie dier klasse, die in getal
`iï steeds meer de anderen overtreft - zou men denken dat dat
{ moderne proletariaat op den duur zou kunnen worden tegen- _
gehouden in zijn streven, om den politieken bovenbouw dier
maatschappij in overeenst·emming te brengen met de wijzigingen,
die zich in haren ekonomischen ondergrond voltrekken en aldus
t zich die mogelijkheid van leven en werken te verschaffen, die
j in het kapitalisme slechts voor een bevoorrechte minderheid is
` weggelegd? He_t kapitalisme heeft met zijn vrije konkurrentisc
j en grootprodukti·e voor de wereldmarkt de energie der bourgeoisie
; tot het uiterste geprikkeld 'door het te wijzen op de gouden
1 vruchten van te b·ehalen winst. Het heeft echter tevens een ·
‘ proletariaat geschapen, dat het eveneens drijft tot de uiterste
, grens van krachtsinspanning, door {het t·e wijzen op het zwarte
i moeras van ell·ende ·en ontaarding, waarin het zonder den klassen-
{ strijd verzinkt. De tegenst-ellin»g tusschen dit feit en het groeiend V
zelfbewustzijn eener kla·sse, die door de maatschappelijke ont-
wikkeling is geroepen tot de leiding, is het, diie het prole-
tariaat steeds scherper doet staan tegenover het kapi-
talisme. Want het zijn n·ie·t armoede en ellende, die de _
· arbeiders strijdbaar maken , het is de wetenschap, dat zonder _ °
die strijdbaarheid armoede en ellende hen wachten. En hoewel ·
I · d·e vermeerdering hunner behoeften en de versterking hunner
¤ macht voor een groot deel hunner verhooging van levienspeil
3 ten gevolge heeft gehad; hoewel met name de vakorganisatie
, in staat is gebleken, de loonen belangrijk te doen verhoogen -
ä, ' het kapitalisme zorgt er wel voor, dat desondanks het spook
{ der armoed·e steeds aan de deur blijft staan.
Ten eers·te hangt over hun bestaan steeds het Damoclles-zwaard
l ` . van de krisis, die op elk tijdperk van bloei der industrie volgt
jl en stilstand van zaken, faillissementen en voor de arbeiders
f werkloosheid med·ebrengt. In ons program wordt als oorzaak der
g krisis aangegeven: ,,de wanverhouding tusschen de toenemende
l pro-duktiviteit van den arb·eid en de geringe koopkracht dear
massa", benevens ,,he·t gemi·s aan maatschappelijke regeling der
i voortbrenging". De beteekenis hiervan is, dat in het kapitalisme
_ door partikulieren wordt voortgebracht, niet volgens de voor
j het algemeen vastgestelde behoefte der menschheid, maar naar-
, mate er op een bepaald tijdstip in bepaalde takken van bedrijfz
[ .
.e