HomeDe S.D.A.P., wat zij is en wat zij wilPagina 39

JPEG (Deze pagina), 1.02 MB

TIFF (Deze pagina), 7.05 MB

PDF (Volledig document), 70.71 MB

l .
e
sz i
-, van Ide slechte voeding en het zich ontzeggen van al _
idatgene, wat het leven mooier en hooger maakt bij den kleinen
j `landgebruiker. Dit is door tal van onderzoekingen hier en elders j
E gebleloen. Maar ook de kleine landgebruiker, van de massa j
der landarbeiders feitelijk niet gescheiden, kan niet blijven buiten J
·den invloed van het moderne leven. De militaire dienst roept
hem naar de stad, waar hij dit leven leert kennen, de trek naar E
j de steden, die uit bijna elk landelijk gezin een of meer van ,
j de flinkste krachten tdrijft naar het terrein der moderne arbeiders-
l beweging, bindt landbevolking en stadbevolking nauwer aaneen. J
Q `De nieuwe industrieën, die zich op liet platte land in verband ·
5 met landbouw en veeteelt ontwikkelen, doen overal moderne `
S arbeiders opkom·en, die den klassenstrijd voeren. De strijd van 4
Q het moderne proletariaat, ’die toch ook de landarbeiders omvat, i
§ trekt ook vele kleine landgebruikers tot zich, waar zij al die l
misstanden, waartegen het te velde trekt, zelve aan den lijve j
j gevoelen. De socialistische pers en het optreden der Partij bij ï
l Kamer- en gemeenteraadsverkiezingen oefenen ook op het denken J
B en willen der nijvene en ontberende werkers op het Zand hun l
, invloed, al is daar met meer tegenstand en misverstand te
à worstelen dan elders.
Al zou de landelijke bevolking zich op den duur tegen het i
socialisme te weer stellen, zoo zou het de komst daarvan slechts
kunnen vertragen, niet tegenhouden. Want in verge- l
Hiking met handel, verkeer en industrie ziet men, getuige de ,
. boven aangehaalde cijfers, de landelijke bevolking overal een j
steeds kle·iner deel van het volk vormen, ook ten onzent. Terwijl ,
· van 1889 tot 1899 het aantal personen, werkend in handel en l
X industrie, st·eeg met 32 en 24 procent, nam dat in de landbouw-
‘ ’bedrijven slechts toe met 8.5, dus veel minder dan de geheele
lbevolking toenam (pl.m. 13 procent). Terwijl in 1889 van de
_ è‘10.ooo in bedrijf werkzame personen ruim 3177 werkzaam waren 1
Y: `=in den landbouw, was dat aantal in 1909 gedaald tot ruim 2729.
ä daarnaast groeien de groote steden in bevolking ten koste
- van het platte land, zoodat bijv. in {het jaar IQOO zich in de
i vier grootste steden 14.871 personen me-er vestigden dan er
ä weggingen en in de gemeenten beneden 5ooo zielen 10.043 meer
weggingen dan er zich vestigden 1). Van 1830 tot IQOQ nam de
V bevolking der gemeenten boven 2o.ooo toe met ruim 218, in de
; overige gemeenten met ruim 83 procent. Een en ander bewijst i
ä voldoende, dat in de maatschappelijke ontwikkeling, gelijk in
alle moderne landen, ook ten onzent de leiding meer en meer
j komt bij de stedelijke handels- en industrieele bevolking. En
, om de reden, hierboven genoemd, moeten wij aannemen, dat
‘) Vliegen, Het kapitalisme in Nederland, blz. 69.