HomeDe S.D.A.P., wat zij is en wat zij wilPagina 38

JPEG (Deze pagina), 1.08 MB

TIFF (Deze pagina), 7.05 MB

PDF (Volledig document), 70.71 MB

g nl g _ .
lil ; ï l
ik w» ïï i
· E g
i in
= ·i` i j ¥
36
ici l
t 1 ~ bovendien van zich afhankelijk maakt, niet slechts financieel,
· ïäï ' maar ook door hen te binden aan bepaalde zaden enz. in de
; ‘ uitoefening van hun bedrijf. En men denke in de veeteelt aan
R f de zuivelindustrie, die den boer even·eens slechts de grondstof,
J ; de melk, laat produceeren en de verwerking daarvan, vroeger
_ A _ een onderdeel van het boerenbedrijf, naar de fabriek heeft over-
L ,‘ , gebracht. En de groote uitbreiding dler koöperatie, zoowel voor xl
_ in- en v­erkoop als voor krediet, moge het kleinbedrijf in menig
« jp A 4 opzicht doen deelen in de voordeelen van het grootbedrijf ­- 1
j gg; ‘ men vergete niet, dat diezelfde koöperatie tevens een E
g middel kan zijn tot den overgang naar het maat- I
` ï schappelijk grootbedrijf, zoodra de voorwaarden daarvoor
4 ‘ in het algemeen aanwezig zijn Met deze industrieele ontwikkeling ,
i i gaat gepaard een toenemende verkoop der landbouwprodukten
gj; ‘ op de wereldmarkt, die feitelijk wordt beheerscht door het l
EQ; i grootkapitaal. Dezelfde grootkapitalistische invloeden, die de j
r industrie aan zich ondergeschikt maken, doen zich gelden op
jg; » de bepaling der prij'zen van de landelijke produkten. Van die l
‘ jgj t prij`zen hangt ten slotte de welvaart der boeren af. Een cent E
lager prijs van de boter op de Londensche markt kan voor ·.
{ duizenden Hollandsche en Deensche kleine boeren de ondergang j
§»i= beteekenen. Zóó zit ook de bo·erenstand geheel vast aan het
IQ; j kapitalisme, zooals wij' dat hierboven hebben geschilderd.
il; A _ gunstige tijden, zooals wij thans beleven, gaat de boerenstand
; ty l omhoog. Maar met zijn welvaart stijgt de prijs van den grond,
dien koopt en d-e pacht van het land, dat hij bebouwt. Als r
. straks de krisis komt, die in het kapitalisme nu eenmaal volgt
i jgï { op elke gunstige periode, maait de sikkel van het kapitalisme
j ëfi j duizenden boerenbestaantjes omver; de kapitalist-en koopen voor .
t A lage prijzen hun grond en ook de boeren vallen ten offer aan
de kapitalistische onteigening, die onvermijdelijke aanvulling van
· het privaat grondbezit in een maatschappij als de onze, _
waar steeds op- en neergang elkaar afwisselen en niets vast A
Qáj , is dan de macht van het grootkapitaal, om van achteruitgang
,§!j en vooruitgang beide evenzeer voor zijn honger naar meer te
·;‘, , profiteeren. Zoo leert ide ervaring óók den kleinen boer, dat ‘
X ‘ het streven van het socialistisch proletariaat naar maatschap-
pelijk bezit en beheer van den grond, wel verre van
`läè ‘ hem van de vruchten van zijn arbeid te ontzetten, juist nood~ è
~ zakelijk is, om z·e hem voor zijn deel mede te doen genieten.
V Als werker in dienst der gemeenschap op haren grond moet
bovendien zijn bestaan vrij wat ruimer, vrijer en zekerder zijn
’ dan het is in het kapitalisme. Want dat het kleinlandbouwbedrijf j
Q zich naast het grooter bedrijf met zooveel succes handhaaft, is
i vooral een gevolg van de lage levenseischen, den slavelijken
. _ arbeid van het gansche gezin - van den man in zijn vrijen
l @ï" r
lx tï i E
ll;. t
l i
= it" Y ll V
ii V ‘ . . ii , . A W