HomeDe S.D.A.P., wat zij is en wat zij wilPagina 34

JPEG (Deze pagina), 1.05 MB

TIFF (Deze pagina), 7.07 MB

PDF (Volledig document), 70.71 MB

l
l
lk l
c Z F 1 .
L 5 i i $2 Q?
sl ‘ 5
t f 1 j hektare met 32.4 CH boven 120 hektare met 18.4 p-rooent, terwijl
, die van 40-I2O hektare met 17.8 procent daalden.
‘ I § _ De reden van dit groote verschil in ontwikkeling ligt allereerst
E E ; » m het wezen van het landbouwbedrijf, dat vóór alle·s p e r s o on- r
, 'lijke zorg eischt.
· t Q g Het eigenlijke produktieproces in den landbouw is: het groeien .
QQ van plant en dier, een organisch proces, waarbij de m·ensch ,
Q.; helpen-d en verbeterend kan optreden, doch dat niet willekeurig
door hem geschapen, beheerscht of zelfs geregeld kan worden. :
« ,,3 In dat produkti-eproces zijn grond, atmosfeer, zaad en dier de
gäl voornaamste arbeidsmiddelen. Hun werking hangt grootendeels f
. af van plaats en tijd: men kan geen wijn winnen van onze
_ Hollandsche druiven en geen bieten bouwen in de Sahara, geen li
I bijenteelt drijven in Groenland en geen koffieplantage exploi- ·
g gj teeren onder Buiksloot; ook kan men geen gras maaien in ·den ï
gti winter of aardappelen gaan pot·en in den zomer. Ook kan de , l
§ï g produktiviteit van den grond, hoezeer ook voor verbetering ä
P ïël vatbaar, niet tot een willekeurige hoogte word·en opgevoerd;
ll, hiervoor geldt d·e wet der afnemende grondopbrengst, die leert,
dat meerdere arbeid .en kapitaal, boven een zekeren grens aan
El; den grond besbeed, zijn·e produktiviteit niet naar evenredigheid
. verhoogen. Dat verd-er een zaadkorrel ook bijde beste bemesting
; fïf geen willekeurig getal vruchten en een koe geen willekeurig
getal kalveren kan voortbrengen, behoeft geen betoog. Hier
i ” heerschen in één woord de biologische wetten der natuur en
, ¤, menschelijke arbeid en kapitaal verrichten niet meer dan hulp-
arbeid. · ïi
l In de industri·e daarentegen heeft zich de mensch meer vrijl
’ gemaakt van de natuur; de voorwaarden, waaronder d·e chemische gg
g en mechanische processen, waarop haar arbeid berust, kunnen
plaats vinden, kan zij, mits over voldoend kapitaal beschikkende, {
willekeurig scheppen. Zij is daardoor of niet, of in veel mindere ”
A mate dan in den landbouw, aan tijld en plaats gebonden en ij
kan produktieprocessen, die zich in den landbouw over vaste
* tijïdruimten en seizoenen .en over groote oppervlakten uitstrekken,
binnen korten tüld, in één machine ·en binnen enkele kubieke
1 §§' meters in ééne fabriek samentrekken. ·
`ll; Het wezen der elëonomische r-evolutie, die sinds ruim een Q
eeuw alle maatschappelijke verhoudingen tot in hunne grond-
ë slagen schokt en wijzigt, is: een heerschappij van den mensch ä
Y? over de natuur, 'di·e de stoutste verwachtingen overtreft. En
al heeft de landbouw sinds Liebig zeer zeker in dat streven
li lg, gedeeld - hij zal uit d·en aard der zaak zich niet van de natuur `
kunnen lo-smaken, maar steeds haar dienaar en ondergeschikte
, Fgi moeten blijven en fdaardoor niet de industrie in haar hooge en
M snelle vlucht kunnen bijhouden.
i· :‘ `
ll
l, l J
li ‘
)k l.
|èl . . . . .... ’