HomeDe S.D.A.P., wat zij is en wat zij wilPagina 33

JPEG (Deze pagina), 1.01 MB

TIFF (Deze pagina), 7.03 MB

PDF (Volledig document), 70.71 MB

­ 4 31
der produktie zal innemen, onder kontróle vanwege het gansehe
volk, opdat niet groepsbelangen bij die regeling het algemeen j
belang overwoekeren. ,
, l
HET PLATTE LAN .- Voordat wij nu de werking van i
dit ekonomische ontwikkelingsproces naar het socialisme op het
§ proletariaat en zijn klassenstrijd gaan schetsen, dienen wij na. Q
ï te gaan, of en in hoeverre het óók geldt voor de landbouw- V
{ bedrijven en wat van de kleine boeren en landarbeiders voor het
; socialisme is te verwachten. Ons program zegt hiervan (§ 6)
het volgende:
1 - 1 ,,Hoewel dit proces van bedrijfsconcentratie zich in de land-
4 bouwbedrijven tot heden niet op dezelfde wijze vertoont als- lj
in die van handel, verkeer en nijverheid, ziet men ook daarin- 1
’ de macht van het kapitaal toenemen, zoowel door de uitbreiding . l
van het pachtstelsel als door den wassenden invloed van 4
industrieele ondernemingen op den landbouw en de beweging 1
ai naar monopoliseering der markt door het grootkapitaal. «Vaar 1
. verder het agrarisch kleinbedrijf zich naast het grooter bedrijf
~ handhaaft of uitbreidt, gaat dit gepaard met zoodanige ontbering .
1 en overarbeid van hen, diie daarin hun bestaan vinden, dat het met
, den algenmeenen drang naar een hoogeren levensstandaard in
j de arbeidlersklasse op den duur onvereenigbaar is. Bovendien
°_ wordt door de ontwikkeling van het fabriekswezen een steeds
`_ gnooter de·el van het eigenlijk agrarisch bedrijf naar het gebied
der industrie overgebracht?
' Dat de bedrijfsconcentratie niet bestaat in de landbouw- 5
‘ bedrijven, is door de ervaring in de verschillende landen vol- 5
doende gekonstateerd.
» In Duitschland groeide van 1882 tot 1895 het getal bedrijven
beneden 2 hektare met bijna 6 procent, 2-5 hektare met ruim
’ 3% procent, 5--10 hektare met bijna 8 procent, 20-IOOl'1€l<lZELl’€‘
m·et 0.09 procent en meer dan 100 hektare met 0.28 procent,
‘ waarbij valt op te merken, dat de totale oppervlakte der bedrijven
beneden 2 en van 20-­-IOO hektare ee·nigzin·s afnam. In Frankrijk ,
j nam alleen van ide bedrijven beneden 1 en van 5-10 hektare
·· het getal toe; die van 1- 5, 10-40 en boven 40 hektare gingen-
in getal achteruit, terwijl, wat de totale oppervlakte betreft,
slechts d·e bedrijven beneden 1 en boven 40 hektare vooruitgingen. "
In Groot-Brittanje daarentegen nemen juist de bedrijven beneden
2 en boven 120 hektare in aantal, zoowel als oppervlakte, af.
Terwijl in D·uitschland vooral de kleine boerenbedrijven van 5
· ,_: tot 20 hektare terrein hebben gewonnen, is dat in Engeland
gi voornamelijk het geval met di·e van 40 tot 120 hektare. In
il. Denemarken steeg van 1850 t­0t 1895 het getal bedrijven beneden `
y 21/,, hektare meet 111.9; 21/2-IO hektare met 36.2; IO-40 _