HomeDe S.D.A.P., wat zij is en wat zij wilPagina 32

JPEG (Deze pagina), 1.05 MB

TIFF (Deze pagina), 7.03 MB

PDF (Volledig document), 70.71 MB

«· Q {
l l T so · j
F doen geschieden. Als uitzondering, zoolang het kapitalistisch
E j Q bedrijf nog algemeen is, geschiedt het thans reeds in menig
i S· geval. Zoodra echter, door en na de verovering der politieke
_ l macht door het proletariaat in de modern-kapitalistische landen, ,
1 5 de gelegenheid is geboden om dit maatschappelijk beheer van
j I groote bedrijven algemeen en tot regel te maken, zal het nog
veel beter kunn·en geschieden. De technische en andere krachten, i
E V die tot dan de eigenaren dier groote zaken ldienden, zullen de maar- ï
E ; schappij even goed en op voor hen niet slechter voorwaarden blijven {
dienen; de arbeiders zullen door den overgang van het bedrijf Q
, l naar de door hunne klasse veroverde maatschappij mede gaan
§ F deelen in de vruchten daarvan en de kapitalisten - kunnen voor 1 A
F § de overdracht van hun bezit aan de gemeenschap met een staats- j
‘ F i pensioen worden bevestigd in die rust, waarheen de ontwikkeling
f der voortbrenging in het kapitalisme hen reeds voorlang had *
j , verwezen. ,,Hiermede is de grondslag gelegd, waarop het stelsel
r i der socialistische voortbrenging kan worden gevestigd en van
3 s waar uit het over de voortbrenging in haar geheel kan worden g
j · uitgebreid." (§ 7.) Z
‘ Intusschen worden reeds verschillende bedrijven, vroeger door ­
3 « en voor rek·ening van partikulieren gedreven, in publiek beheer rg
(van staat en gemeente) overgebracht en breidt zich de ,
” _· ­ koöperatie ~ het vo-eren van bedrijven door en voor de ver- j
" bruikers - meer en meer uit. Die publieke bedrijven worden °_
” nog st·eeds beheerd volgens de regelen, geldend voor de parti­ `_
j i kuliere bedrijven; er moge voor de daarin werkende arbeiders
l j en beambt·en in zake pensioen enz. meer vastheid zijn, de kapita­ i
i ` listisch bestuurde staat gunt hun over ’t algemeen minder vrijheid
gi en geeft hun slechter rechtspositie, dan zij hebben in de vrije
S ? maatschappij. Ook de koöperatie, onderworpen als zij is aan »
3 de konkurrentie met het grootkapitalistisch bedrijf, kan zich
A I aan de hoofdwetten van het kapitalisme niet onttrekken, zoo-dat ’
. T, in plaats van den kapitalistischen ondernemer de gezamenlijke
N 1eden­verbruikers de winst trekken, die door de in het bedrijf ‘
werkende beambten en arbeiders moet worden voortgebracht.
S 2 Zoodra de werklieden eener koöperatie aan deze eischen gaan 3
E stellen, welker vervulling de winst te veel doet dalen, om de
§ , leden aan haar te blijven binden, zal zij ten offer moeten vallen
aan de konkurrentie met andere koöperaties of partikuliene
j i bedrijven.
, ë Door de uitbreiding van het publiek bedrijf en der koöperatie
ly . echter wordt niet alleen het terrein van het partikulier bedrijf ll
4. beperkt, maar ook organen geschapen en ontwikkeld voor hiet ‘
Q. maatschappelijk bedrijf, naast welke in de sociaaldemokratische
‘ maatschappij zeer zeker de vakvereeniging (maar dan alle bij L
l i het vak betrokkenen omvattende) een groote plaats bij de regeling ]
,
l