HomeDe S.D.A.P., wat zij is en wat zij wilPagina 25

JPEG (Deze pagina), 1.01 MB

TIFF (Deze pagina), 6.98 MB

PDF (Volledig document), 70.71 MB

23 .
‘ · Jkapitalisten, die dus de eigenaardige taak hebben, aan den onder- l
, ­ .­,gang van hun eigen stelsel te arbeiden en voor het socialistische
i de bouwsteenen te leveren. Daar het juist de bewegingswetten
' van het kapitalisme zijn, die leiden moeten tot het socialisme,
zijn de kapitalisten in dezen niet vrij. Alleen kunnen zij trachten,
· op politiek gebied de macht te behouden, om den architekt van
{ het gebouw der socialistische maatschappij, het socialistisch
ë proletariaat, te verhinderen, die bouwsteenen zóó ineen te zetten,
` j als hun teekening en vorm aangeeft en het bestek van het geheel,
5 daarnaar gemaakt, vereischt.
_i De taak van het proletariaat in den klassen-
A strijdis dus, de politieke macht te veroveren
(§ 11). Dit is het positieve doel, dat, na het tijdperk van
jl hoofdzakelijk negatief verzet en na de opgedane ervaring met de
onvoldoend gebleken hervormingspolitiek, de strijdende arbeiders-
? partijen aller landen zich hebben gesteld. Het -doel trouwens,
_, reeds in het Kommunistisch Manifest aangegeven. Het doel, dat
` die arbeiderspartijen maakt tot s o c i a a l-d e m o k r a t i s c h e
p a; r t ij e n.
ff EKGNUMWGHE VOSRWAARDEN VAN HET SQCIALISME.
- Wij hebben nu te onderzoeken of het waar is, wat hierboven
wordt beweerd, dat de bewegingswetten van het kapitalisme ons
de ekonomische voorwaarden, de bouwsteenen, leveren voor de
maatschappelijke voortbrengingswijze, het socialisme, welk
i stelsel in ons program aldus wordt gekenschetst, dat het ,,niet
W berust op uitbuiting eener klasse door een andere, maar op maat-
schappelijk bezit en beheer der voortbrengingsmiddelen, waarvan
het doel niet is het maken van winst voor enkelen, doch voor-
ziening in de behoeften van allen." (§ 4.)
Q Als eerste en voornaamste faktor van beweging in die richting
_ li noemt ons program de verdringing van het klein- door het groot- '
` bedrijf, de zoogenaamde b e d r ij f s c o n c e n t r a ti e (-samen-
, _ rtrekking), waarvan het zegt:
V. ,,De konkurrentie, in verband met den voortgang der techniek,
. dwingt steeds meer tot voortbrenging in het groot, vermindert de
maatschappelijke beteekenis van het kleinbedrijf en maakt de
Q. kleinere ondernemers afhankelijk van het grootbedrijf of tot
l~oonarbeiders." (§ 5.)
Q Als de verwoede konkurrentiestrijd der groote bedrijven ten
gevolge heeft, dat men, om voor zich de markt te veroveren, de
prijzen zoodanig dreigt te verlagen, dat er geen voldoende winst
meer is te behalen, vormen zich syndikaten, trusts en kartellen,
wier bedoeling is, de konkurrentie uit te schakelen, door de
konkurreerende ondernemingen in één machtige ondernemers-
p` federatie te vereenigen of tot ééne reuzenonderneming te maken,