HomeDe S.D.A.P., wat zij is en wat zij wilPagina 16

JPEG (Deze pagina), 1.09 MB

TIFF (Deze pagina), 7.02 MB

PDF (Volledig document), 70.71 MB

` 14 ;
, wordt gebreideld, ten prooi aan toenemende ontaarding e·n ellende,. ·
alleen beperkt door de natuurlijke grenzen van menschelijke `
j ontbering en rdoor de eischen van het kapitalistisch belang zelf." . `
Dat deze schildering niet overdreven is, wordt bewezen, als- ` · ` i ‘
men den toestand der arbeiders nagaat, zooals hij was (en is)
in landen, waar de mo·derne industrie nog pas haar intrede ,
had gedaan. Engeland leverde daarvan het voorbeeld in de
eerste tientallen jaren der 19de eeuw. De strekking van · .
het kapitalisme, [hierboven omschreven, werd in dien tijd, bij _ -
_ gemis aan verzet der arbeiders, tot feit en dat feit beteekende
voor dezen toenemende ontaarding en ellende, zich o. a. uitende· * .
in vermindering van levensduur, afneming der lichaamsgrootte
i en een kolossale opvoering van het getal misdaden. En in
Y alle andere landen heeft zich dit verschijnsel vertoond in den
` tüd van het opkomend kapitalisme, door geen weerstand der `
arbeiders zelve gebreideld. En nog in onzen tijd ziet men in
landen en s·treken, waar het ondernemerdom geen georganiseerde, _
en strijdbare arbeiders tegenover zich vindt, verschijnselen als ’
deze zich evertoonen. Slechts van den weerstand der
arbeiders hangt het af, of deze neerdrukkende 5
strekking van het kapitalisme zich in meerdere
of in mindere mate zal verwerkelijken, zonder dat Q
j daarbij vaststaat, ook bij dien sterkst mogelijken weerstarid,
§ dat deze altijd en overal verschijnselen als bovengenoemde zal I
kunnen tegenhouden. ‘
Die weerstand, dat verzet nu kan niet uitblijven. Het is de i
j behoefte om te lev·en, -die den arbeider noodzaakt in s ‘ je
j loondienst te gaan bij den ondernemer; het is diezelfde behoefte · _ ,
l om te leven, die hem tot verzet noopt, zoodra het besef, dat
j zün leven en gezondheid en die zijner vrouw en kinderen gevaar l
loop·en, in Them ontwaakt. En ïdat ,,leven" is geen vast begrip. ,
j Voor den eenzamen scheper op de hei omvat het veel minder
behoeften en begeerten, dan voor den modernen fabrieksarbeider
[ of den arbeider in ide groote stad. En hoe meer zich de weelde i"
der kapitalisten ontplooit en hun rijkdom zich voor de oogen .
i der arbeiders ophoopt, des te meer gaan zij hun eigen nooddruft
daarmede vergelijken, terwijl ook ‘de geheele ontwikkeling van l
het modern·e leven nieuwe algemeene behoeften sch·ept, die het `i
levenspeil verhoogen en der arbeiders levenseischen opvoeren.
,,Hoe meer de techniek zich ontwikkelt, des te meer wordt de-wil- _ ’
om­te­leven tot den wil om beter te leven." (Kautsky). l
Het samen­werken en samen­spreken in d·e fabriek, gevoegd bij ~
het meerdere onderwijs, dat de bourgeoisie reeds in haar eigen ` ‘
belang bij eenigzins ontwikkelde werkkrachten de arbeiders- .
l klasse heeft moeten geven, werken het nadenken over haar s l_
$ toestand en haar ongeschiktheid voor een louter minimum­werk-- j