HomeDe S.D.A.P., wat zij is en wat zij wilPagina 11

JPEG (Deze pagina), 1.05 MB

TIFF (Deze pagina), 7.05 MB

PDF (Volledig document), 70.71 MB

. ,_ _ 9
ra
‘ de bezittende klasse haar kunnen blijven gebruiken als arbeids-
Y krachten tegen een loon ·en op voorwaarden, als in het kapitalisme-
nu eenmaal onvermijdelijk zijn.
‘ HET LEIDSGHE PROGRAM. -­ Een arbeiderspartij, die vol-
· doen zal aan de taak, hierboven omschreven, kan niet anders zijn
dan sociaal-demokratisch. Het v e r z e t der arbeidersklasse tegen .
de w e r k i n g e n van het kapitalisme moet op den duur overgaan
E _ in een bewusten s ·t r ij d tegen het kapitalisme als stelsel zelf. De
i hervormingen, die zij nastreeft, wel verre van tot doel en
l gev-olg te hebben, het kapitalisme te bestendigen, gaan tegen
i ` dat stelsel in, beoogen het strijdbaar karakter der arbeidersklasse
te versterken, in plaats van het te temperen; hebben geen
· berusting, doch steeds hoogere eischen van de arbeiders ten
‘ g-evolge en dragen dus, evenals hun verzet, een r e v o lu t i o n air
' karakter.
' ln het program der S. D. A. P., op haar kongres te Leiden
in 1912 aangenomen, wordt dit nad-er verklaard. Men vindt
dit program achter deze brochure afgedrukt; aan zijne hoofd-
_ punten wordt in de volgende paragrafen een korte beschouwing
gewijd.
` De grondslag van het soc.­dem. program is niet een of ander
‘ geloof ofongeloof, maar de wetenschap der maatschap-
. pelijke ontwikkeling, die men, als men daartoe kans ziet,
op wetenschappelüke gronden kan bestrijden, maar waarbij, voor
zoover men dat nie t kan, geloovige en ongeloovige zich hebben
· neer te leggen. Die ­wetenschap leert ons, dat in tijden toen het
` grondbezit de overheerschende macht in de maatschappij A
was (het feodale tijdperk), ridders en hoorigen, grondadel em
. stedelijke burgerij meer en meer tegenover elkaar kwamen te
staan, ·«Ot<1‘ai met de ontwikkeling van handel en industrie een
‘ nieuwe klasse, die ·der kapitaalbezitters, opkwam, die den adel en
de andere feodale machten over het hoofd groeide -- een proces,
`_ dat in de Fransche revolutie zijn ontknooping vond, toen het den
, ` - derden stand (de geldbezittende burgerij, ,,bourgeoisie") gelukte,
alle voorrechten van den adel te vernietigen en de baan vrij te
. maken voor de politieke heerschappij der ekonomisch reeds zoo
g sterke burgerklasse.
' ln de eerste helft der 19e eeuw nam de kapitalistische waren-
l produktie, die zich met de opkomst van die nieuwe klasse had-
ontwikkeld, een hooge vlucht. Als gevolg van de toepassing
` l van stoom- en andere arbeidbesparende machines, door
{ die moderne groot-industrie en de met haar gepaarde
voortbrengiing van goederen ten verkoop op de wereld-
LP markt, werden de rijkdom en macht der bourgeoisie ·
* tot ongekende hoogte opgevoerd, het vroeger overheerschende;